درس نهم: سازمانهاى آزاديبخش فلسطينى‌ فلسطينيها در ابتدا از نظر سياسى، سازمان يافته نبودند و اميد به ساير حكومتهاى عربى داشتند كه فلسطين را به آنها بازگردانند. پس‌از يأس از يارى رژيمهاى عربى و از اوايل دهه ١٣٤٠ (١٩٦٠ م) نهادهايى سياسى، نظامى و اجتماعى زيادى را تأسيس به منظور رهايى قدس كردند. مهمترين اين نهادها، سازمان آزاديبخش فلسطين است.
الف- سازمانهاى فلسطينى قبل از انتفاضه‌ گرچه نقش اسلام در مبارزات سياسى- نظامى فلسطينيها در سالهاى قبل از اعلام موجوديت رژيم صهيونيستى چشمگير بوده است، ولى از سالهاى ١٣٤٠ تا ١٣٦٠ (١٩٦٠- ١٩٨٠) ايدئولوژى حاكم بر مبارزات فلسطينيها عمدتاً ناسيوناليسم و ماركسيسم بوده است. بنابر اين، سازمانهاى فلسطينى در اين مدت با گرايشات مزبور شكل گرفته و دنباله رو سياستهاى عربى و كمونيستى بوده‌اند. سازمان آزاديبخش فلسطين (ساف) مركّب از چنين گروههايى است كه هدف مشتركشان آزادى فلسطين است. در اينجا به شرح حال برخى از آنها مى‌پردازيم:
١- الفتح‌ سازمان «الفتح» بزرگترين و نيرومندترين سازمان مسلّح فلسطينى است كه بين هشت تا ده هزار نيرو در اختيار دارد. از رهبران اصلى آنها «ياسر عرفات»، «صلاح خلف» و «خليل ابراهيم الوزير» معروف به ابوجهاد هستند كه نفر سوم توسط يك گروه تروريستى صهيونيستى در تونس به شهادت رسيد. الفتح نماينده موضع ميانه رو سازمان آزاديبخش فلسطين بوده و سعى در ايجاد يك دولت فلسطينى در غزّه و اريحا دارد.