احكام اموات - گلپايگانى، سيد محمد رضا - الصفحة ٤٢ - مسائل متفرّقه صلح
س- شخصى ٤٩ سال قبل فوت كرده، و داراى سه وارث دختر و اموالى بوده، كليّه اموال منقول و غير منقول خود را بسه نفر صلح كرده بشرط آنكه پس از فوت، ديون او را كه عبارت از نماز و روزه و زكات و سهم امام (ع) و غيرها ميباشد اداء نمايند و سهمى هم براى ورّاث تعيين كرده كه بدهند و بقيّه اموال او را صرف در امور خيريه و يا وقف بر سيد الشهداء (ع) نمايند. متصالحين جز دادن سهم ورّاث به هيچكدام از شرائط عمل نكردهاند و اموال باقى مانده را يكى از متصالحين كه برادر متوفّى بوده با اموال خود مخلوط و مورد استفاده شخصى خود قرار داده و اموال منقول او هم حيف و ميل شده، حاليه دو نفر از ورّاث مصالح مدعى هستند كه چون بشرائط وصيت پدر ما عمل نشده ما حق تصرف اموال پدر خود را داريم و حق اولويت با ورّاث است و سه نفر متصالح هم فوت كردهاند، خواهشمنديم آنچه كه حكم شرعى اين مسئله است بيان فرمائيد.
ج- در صورتيكه آنچه مرقوم شده محقّق باشد و مورد نزاع نباشد ورثه مصالح از جهت تخلّف شرط حق فسخ مصالحه را دارند و پس از فسخ، تركه مصالحه بورثهاش ميرسد و ديون بايد از تركه اداء شود و سزاوار است بساير شرائط نيز عمل شود و اگر آنچه مرقوم شده محقق نباشد و مورد نزاع باشد محتاج بمرافعه شرعيّه است.
س- هرگاه شخصى منافع اموال منقول و غير منقول خود را به كسى صلح كند كه مصالح له تا زمانى زنده است خودش از منافع آن بهر نحوى كه خواسته باشد استفاده كند، در صورتيكه شخص مصالح، قبل از متصالح فوت شود، آيا مفاد صلح بقوّت خود باقى است يا محتاج به تنفيذ ورثه مصالح خواهد بود؟