ترجمه رساله تفضيل امير المؤمنين(ع) از شيخ مفيد - بهاردوست، علي رضا؛ شمسايي، محمد حسين - الصفحة ٤١ - فصل ١ استدلال به آيه مباهله در برترى امام على
صدق مىكند و فاطمه سلام اللَّه عليها كه منظور از نساء در اين آيه ايشان مىباشد و امير المؤمنين على ٧ كه مقصود از نفس در آيه اوست را براى مباهله فرا خواند.[١] به طور قطع مىدانيم كه منظور ايشان از نفس، چيزى همانند خون و هوا و غيره كه قوام پيكره مادى انسان به آن است؛ نيست و همچنين مقصود ايشان از جمله ندع انفسنا و انفسكم خود ايشان نمىباشد چرا كه درست نيست انسان نفس خود را به سوى خويش يا ديگرى فرا خواند. تنها چيزى كه باقى مىماند اينست كه منظور ايشان از كلمه «نفس» رساندن معنى همتا، مثل و نظير است مراد كسى است كه در عزت، كرامت، محبت، رياست، ايثار، بزرگى و جلالت در نزد خداوند سبحان جايگاهى چون خود او داشته باشد[٢]، بر اساس همان اعتقادى كه خداوند واجب كرده و بندگانش را به آن ملزم نموده است.
اگر هيچ دليل ديگرى وجود نمىداشت كه حاكى از برترى پيامبر ٦ بر امير المؤمنين على ٧ باشد همين اشاره پيامبر ٦ (كه فرمود: ندع انفسنا و انفسكم) دلالت بر تساوى آنها هم در فضيلت و هم در رتبه مىكرد. اما دلايل ديگرى موجود است كه حضرت ختمى مرتبت ٦ و سلّم را از اين تساوى خارج مىكند و برترى على ٧ بر ساير افراد بشر به مقتضاى اين مسأله باقى مىماند.
[١]- صحيح مسلم ٤: ١٨٧١/ ٣٢، سنن ترمزى ٥: ٦٣٨/ ٣٧٢٤، مسند احمد ١: ٥ و ١ و ٢ و ٢٩٥، مستدرك حاكم ٣: ١٢٤، تاريخ كبير تأليف بخارى ٧: ٤٠٠/ ١٧٤٨، مصابيح السنه ٤: ٣٢/ ٤٤٦٢، الفردوس ١: ٤٣/ ١٠٤، الشفا ٢: ٣٥٢، تهذيب تاريخ دمشق ٧: ٢٤٠، مجمع الزوائد ١٠:
٣٧٦، لسان الميزان ٤: ٢٩٠/ ٨٢٦، كنز العمال ١١، ٤٣٤/ ٣٢٠٤٠.
[٢]- و يكى ديگر از دلايل اين مطلب فرمايش تهديد آميز پيامبر اكرم ٦ و سلم است كه يك بار به اهل طائف و بار ديگر به قريش خطاب فرمود ايشان فرمودند:« لتسلمن اولا بعثن رجلا منى- در يك روايت به جاى منى، مثل نفسى آمده است فليضربن اعناقكم. تسليم شويد! و گر نه از جانب خودم كسى را كه به منزله جان من است به سوى شما مىفرستم تا گردنهايتان را بزند.» استيعاب ٣: ٤٦، اسد الغابه ٤: ٢٦، شرح الاخبار ١: ١١١/ ٣٢ و ٣٣، الصواعق المحرقه: ١٢٦.