گفتم گفت

گفتم گفت - محدثى، جواد - الصفحة ٤٤

لذت روحى مى‌كند. اين تأثير از كجا نشأت مى‌گيرد؟

گفت: البته عوامل زيادى در اين مسئله نقش دارند؛ اما همين فضا و زمينه بيرونى كه اشاره شد، بى‌اثر نيست. از اين نكته مى‌توان اين بهره را برد كه براى تلطيف روحيه و آرامش روانى و يافتن حس معنوى، بچه‌ها را هر چه بيشتر به اين مكان‌ها برد و در اين فضاها قرار داد. البته تفريح سالم، ورزش، سفر و اردو جاى خود را دارد؛ اما از تأمين نيازهاى روحى و خلأهاى معنوى آنان نبايد غافل شد.

گفتم: در نماز جماعت، فكر نمى‌كنيد همين «حس اجتماعى» به عنوان تأثير بيرون بر درون وجود دارد؟

گفت: بالاتر از اين، حس ذوب شدن فرد در جمع، از دستاوردهاى حضور در نماز جماعت و نيايش دسته‌جمعى است.

گفتم: حضور در مسجد هم كه اين همه ثواب دارد، لابد به خاطر اثرات مثبت آن است؟

گفت: ببين! فضاى مسجد، بر انسان نمازگزار مؤثر است. حضور در نماز جماعت، انسان را جمعى بار مى‌آورد. تأكيد بر حضور در صف اول جماعت، الهام‌بخش پيشاهنگى و پيشگامى است. توصيه به مرتب بودن صف‌هاى نماز، انسجام درونى مى‌آورد. تأكيد بر اين كه هنگام نماز، به محل سجود نگاه كنيد، براى ايجاد تمركز فكرى و حضور قلب است. مكروه بودن نماز در مقابل يك تصوير يا پنجره باز يا در مسير تردد افراد، براى اين است كه اينها توجه به خدا و حضور قلب را از بين مى‌برد. اينكه مستحب است انسان در نماز، لباس تميز بپوشد، عطر بزند، سر و صورت خود را شانه بزند، قبل از نماز مسواك بزند و ... همه براى ايجاد آن روحيه مناسب نيايش است. در همه اينها مى‌توان گفت كه‌