وظيفه علماى دينى ما - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٥٤ - ١٥- امر به معروف و نهى از منكر
السحت انواع كثيرة منها اجور الفواجر و ثمن الخمر و النبيذ و المسكر و الربا بعد البينة، فاما الرشا فى الحكم، فإن ذلك الكفر بالله العظيم)،
و مثله فى نقل الذيل رواية سماعة»[١].
و فى رواية يزيد بن فرقد، «سأل الامام الصادق (ع) عن السحت؟ فقال:
الرشا فى الحكم،
و مثلها غيرها كل ذلك، منقول عن رسول الله (ص)».
ظاهر اين روايات و نظاير آنها به حسب اطلاق شدت حرمت رشوت بر مطلق حكم است ولو به حق باشد تا چه رسد كه بر خلاف حق باشد.
به هر حال قاضى و غير قاضى كه به آنچه خداوند فرستاده است حكم نكند كافر و فاسق و ظالم مىشود (وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْكافِرُونَ ... هُمُ الْفاسِقُونَ ... هُمُ الظَّالِمُونَ).
ظاهر كفر در فرض انكار حكما لله است، فسق و ظلم در فرض مجرد مخالفت عملى و بدون انكار حكم.
١٥- امر به معروف و نهى از منكر:
به نظر جمعى از فقها مورد امر به معروف و نهى از منكر در فرض است كه فاعل متخلّف حكماً و موضوعاً عالم باشد، مثل اين كه بداند كه اين مال غير است و بداند كه خوردن مال غير شرعاً حرام است و مع ذلك مىخواهد آن را بخورد، اين مورد امر بمعروف و نهى از منكر است. و اگر كسى عالم به موضوع باشد و به حكم آن جاهل باشد مانند اين كه بداند كه فلان مايع خون است و نداند كه خوردن خون حرام است، اين مورد، مورد وجوب ارشاد است. و كذا اگر حكماً و
[١] . الوسائل، ج ١٢/ ٦٢، الطبعة المتوسطة.