مقالات در تحليل دانستني‌هاى علمى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٦٦ - (١١) «احتياج زندگانى بدين»

را ياد دهند و مردم را بمنافع اجتماعى‌شان آشنا بگردانند

ولى بايد باين دسته از دانشمندان گفت كه مصالح طبيعى مهم‌تر از مصالح اجتماعى است پس چرا براى راهنمائى كردن آنها انبياى خداوند نيامدند و آنها را تعليم‌مان نكردند؟

حقيقت اينست كه انسان با استعداد ذاتى و افكار تجربى خود توانائى ادراك مصالح اجتماعى را مانند ادراك مصالح طبيعى تا حدود زيادى دارد و پيغمبر باطنى او كه عبارت از عقل باشد از عهده اين كار بر مى‌آيد و نيازى بدين آسمانى و پيغمبر خارجى ندارد گو اينكه ممكن است گاهى اشتباهات زيادى را در تشخيص مصالح اجتماعى و عدالت اجتماعى مرتكب شود و گاهى از حق منحرف شده بباطل گرايد.

ولى مشكل اساسى مرحله دوم است كه انسان با فرض ادراك او بمصالح واقعيه اجتماعى بچه انگيزه بآن‌