مقالات در تحليل دانستني‌هاى علمى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٣٨ - (٢١) نقش مسلمانها در تمدن امروزى

دلامير در كتاب تاريخ هيئت خود مينويسد: اگر در ميان يونانيان دو يا سه نفر يافت ميشدند كه داراى جنبه تحقيق بودند ولى در ميان علماى اسلام از اين قبيل اشخاص بكثرت وجود داشته‌اند در ميان يونانيان شايد يكنفر هم پيدا نشده است كه در علم شيمى از طريق تجزيه وارد شده باشند ولى در اسلام صدها از اين قبيل اشخاص گذشته‌اند.

خدمت مسلمين تنها اين نبود كه علم را از راه تحقيق و اكتشاف ترقى دهند بلكه روح مخصوص بقالب آن دميده و بوسيله نوشتن و گفتن تحرير و نگارش و مدارس عاليه آن را در دنيا اشاعه و انتشار دادند و بدنياى علوم و معارف اروپا از اين راه احسانى نمودند كه نميتوان بر آن حدى تصور كرد و مسلمين قرنها استاد علوم و فنون ملل اروپا بودند.

جرجى زيدان مينويسد اروپائيان در اين مدت‌