١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٧٥ - گزارشی از تحلیل مضامین ادعیه ماه رجب براساس مصباح المتهجد شیخ طوسی

 

٣. اقتباس: آیات اقتباسی هفت مورد، به همراه موارد بسیاری از اسما و صفات الهی است. موارد اقتباسی عبارت‌اند از:

مورد اول: «إِنَّکَ عَلی‌ كُلِّ شَیْ‌ءٍ قَدیرٌ»[١] در دعای دوم، بند٥ و دعای یازدهم، بند ٤٣ و دعای سیزدهم، بند ٣٩. در این بندها، بعد از حمد الهی، آیه‌ای را اقتباس می‌کند که ناظر بر توانایی و قدرت الهی در انجام هر کاری است.

مورد دوم: «وَ الشَّفْعِ وَ الْوَتْرِ، وَ اللَّیْلِ إِذا یَسْرِ»[٢] در دعای چهارم، بند١٢.

مورد سوم: «وَ هُوَ أَسْرَعُ الْحاسِبینَ»[٣] در دعای هفتم، بند ٢٨ و دعای هشتم، بند ١٧.

مورد چهارم: «قُلِ الْحَمْدُ لِلهِ الَّذی لَمْ یَتَّخِذْ وَلَداً...» در آغاز دعاهای دهم و دوازدهم و چهاردهم در مقام تمحید آیه (سوره اسراء، آیه١١١) را اقتباس می‌کند که ناظر به توحید و تنزیه خداوند است. روایت‌های متعددی در بار‌ۀ ‌این آیه نقل شده است؛ از جمله از بین بَرندۀ ‌فقر و سقم، از بین برندۀ ‌وسوسه سینه، برای ادای دین، وسعت رزق[٤] و قرائت آن هنگام زوال خورشید[٥] توصیه شده است.

مورد پنجم و ششم: «وَ صَدَقَ اللهُ» و «اللهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ...».[٦]

مورد هفتم: «شَهِدَ اللهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ...» بند سوم دعای یازدهم، اقتباس از آیه «شَهِدَ اللهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَ الْمَلائِكَهُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْعَزیزُ الْحَكیمُ»[٧] است که اشاره به توحید ذات بوده و بدین معناست که خداوند خود شهادت می‌دهد که خالق و مدّبر و آفریننده عالم یکی است و مشرکان _ که به خدایان متعدد قایل شده‌اند _ در اشتباه‌اند.[٨] موارد متعدد اسماء و صفات الهی در دعای یازدهم (امّ داود) ذکر شده که تعداد زیادی اقتباس از آیات قرآن است.


[١]. ٥/٣: «مَوَاعِیدُکَالصَّادِقَه»،ملحمازآیه «إِنَّکَلاتُخْلِفُالْمیعادَ» (سوره‌آلعمران،آیه١٩٤) است.‌

[٢]. ٣/٤-٦: «إِنَّکَتَقْبَلُالتَّوْبَةَعَنْعِبَادِکَوَتَعْفُوعَنْسَیِّئَاتِهِمْوَتَغْفِرُالزَّلَلَ»،بهآیه «وَهُوَالَّذییَقْبَلُالتَّوْبَةَعَنْعِبادِهِوَیَعْفُواعَنِالسَّیِّئاتِ» (سوره‌شوری،آیه٢٥‌) اشارهدارد. ‌

[٣]. ٣/٧: «وَإِنَّکَمُجِیبٌلِدَاعِیکَوَمِنْهُقَرِیبٌ»،ملحمازآیه «إِنَّرَبِّیقَریبٌمُجیبٌ» (سوره‌هود،آیه٦١‌) است. ‌

[٤]. ٥/٧: «وَأَنْتَقْضِیَحَوَائِجِیلِلدُّنْیَاوَالْآخِرَة»،ملحمازآیه «رَبَّناآتِنافِیالدُّنْیاحَسَنَةًوَفِیالْآخِرَةِحَسَنَةًوَقِناعَذابَالنَّار»ِ (سوره‌بقره،آیه٢٠١‌) است‌. ‌

[٥]. ٢/٣٢-٣٣: «وَاعْمُمْبِذَلِکَیَارَبِّأَهْلِیوَوَلَدِیوَإِخْوَانِی...»،اشارهبهآیاتمتعددیداردازجمله «ربَّنَااغْفِرْلی‌ وَلِوالِدَیَّوَلِلْمُؤْمِنینَیَوْمَیَقُومُالْحِسابُ» (سوره‌ابراهیم،آیه٤١‌).

[٦]. ١٣/٢٥: «اللهُمَّوَاهْدِنَاإِلَیسَوَاءِالسَّبِیلِ»،ملحمازآیه «قالَعَسی‌ رَبِّیأَنْیَهْدِیَنی‌ سَواءَالسَّبیلِ» (سوره‌قصص،آیه٢٢)‌ است. ‌

[٧]. ١٣/١: «یَامَنْأَمَرَبِالْعَفْوِ»،اشارهبهآیه «خُذِالْعَفْو» (سوره‌اعراف،آیه١٩٩‌)‌ است‌. ‌

[٨]. ٢/١٩: «وَأَنَامِنَالظَّالِمِینَ»،ملحمازآیه «سُبْحانَکَإِنِّیكُنْتُمِنَالظَّالِمینَ» (سوره‌انبیا،آیه٨٧‌) است. ‌