اوصیای انبیا از جمله اهل بیت پیامبر خاتم٦ از این نوع هدایت برخوردار بودند. روایاتی كه «الهام» را به عنوان یكی از مبادی علوم اهل بیت:[١] معرفی كرده‌اند، اشاره به این نوع هدایت قلبی دارند؛ مانند آنچه از امام رضا٧ نقل شده كه فرمود:

إنَّ العَبدَ إذَا اختارَهُ اللّه‌ُ عز و جل لاُِمورِ عِبادِهِ شَرَحَ صَدرَهُ لِذلِكَ، و أودَعَ قَلبَهُ یَنابیعَ الحِكمَةِ، و ألهَمَهُ العِلمَ إلهاماً، فَلَم یَعیَ بَعدَهُ بِجَوابٍ، و لا یَحیرُ فیهِ عَنِ الصَّوابِ، فَهُوَ مَعصومٌ مُؤَیَّدٌ، مُوَفَّقٌ مُسَدَّدٌ، قَد أمِنَ الخَطایا وَ الزَّلَلَ وَ العِثارَ، یَخُصُّهُ اللّه‌ُ بِذلِکَ لِیَكونَ حُجَّتَهُ عَلی عِبادِهِ، و شاهِدَهُ عَلی خَلقِهِ، و «ذَ لِکَ فَضْلُ اللَّهِ یُؤْتِیهِ مَن یَشَآءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ»[٢]؛[٣]

هر گاه خداوند، بنده‌ای را برای امور بندگانش برگزیند، برای این كار، سینه‌اش را گشاده می‌گرداند و چشمه‌های حكمت را به دل او می‌سپارد و علم را به كمال، بر او الهام می‌نماید و از این پس، او دیگر در پاسخی درمانده نمی‌گردد و در [تشخیصِ] صواب سرگشته نمی‌شود. او معصوم است و تأیید شده [از جانب خدا] و توفیق یافته و ره‌نمون شده و از خطا و لغزش و افتادن، در امان است. خداوند، او را به این امور اختصاص داده تا حجّتش بر بندگانش و گواهش بر خلقش باشد و «این، فضل خداست كه به هر كس بخواهد، می‌دهد و خدا صاحب فضل بزرگ است».

٣. هدایت ویژه مؤمنان

سومین نوع از هدایت ویژه الهی، هدایتی است كه مؤمنان حقیقی از آن برخوردارند، قرآن در این باره می‌فرماید:

وَ مَن یُؤْمِنْ بِاللَّهِ یَهْدِ قَلْبَهُ؛[٤]

و هر كه به خدا ایمان آرد [خدا] دلش را هدایت می‌كند.

در این آیه نورانی تأكید شده كه ایمان به خدا، زمینه‌ساز و مقدّمه هدایت ویژه قلبی است؛ اشاره به این كه مؤمنان راستین از دو نوع هدایت برخوردارند:

یكی، هدایت همگانی فطری، عقلی، و تشریعی كه مقدمه ایمان است، و دیگری،

[١]. ‌ر.ک: دانش‌نامه قرآن و حدیث،ج١٠ «سرچشمه‌های‌ علوماهلبیت:»،ص١٠٣ «الهام».

[٢]. ‌سورهجمعه،آیه٤؛سورهحدید،آیه٢١.

[٣]. ‌الكافی،ج١،ص٢٠٢،ح١؛عیون أخبار الرضا٧،ج١،ص٢٢١ ح١؛معانی الأخبار،ص١٠١،ح٢؛كمال الدین، ‌ص٦٨٠،ح٣١؛الاحتجاج،ج٢،ص٤٤٦،ح٣١٠،همهآنهاازعبدالعزیزبنمسلم؛بحار الأنوار،ج٢٥،ص١٢٧،ح٤.

[٤]. ‌سورهتغابن،آیه١١.