گلزار فضیلت : مشاهیر مدفون در تکیه فاضل هندی در تخت فولاد اصفهان - قاسمی، رحیم - الصفحة ٥٨ - شاگردان فاضل هندی

نزد وی قرائت نموده است.[١] همچنین نسخه ای مشتمل بر سه رساله از تألیفات فاضل هندی در کتابخانه علّامه سیّد محمّد علی روضاتی موجود است که به وسیله سیّد علی اکبر در سال ١١١٧ق کتابت شده است.

١٢. ملّا محمّد نعیم طالقانی

معروف به ملّا نعیما، فرند مولی محمّد تقی طالقانی (عرفی) فرزند مولانا محمّد جعفر طالقانی (فرشته) فرزند مولانا محمّد کاظم طالقانی قزوینی.

از دانشمندان بزرگ و فلاسفه و متکلمان و فقیهان سده دوازدهم هجری که در

اصفهان به حوزه درس ملّا محمّد صادق اردستانی، فاضل هندی و دیگران حاضر شده و خود، جامع معقول و منقول گردید. گویند: وی در اصفهان از جانب سلطان صفوی به ریاست کتابخانه سلطنتی منصوب شده و شاه سلطان حسین به او ارادت و عنایت کامل داشته است. وی تا زمان هجوم افغان ها به اصفهان در آن شهر سکونت داشته و سپس از اصفهان گریخته و به سوی قم عزیمت کرده و به درخواست برخی از فضلای این شهر، کتاب "اصل الاصول"را در مراتب توحید و برخی لطایف عرفانی، در وضعیتی آشفته و هراسان تألیف کرده است.[٢]

وی در مقدمه کتاب "اصل الاصول" می نویسد: زمانی تألیف این کتاب را از من

خواستند که لشکریان افغان، اصفهان و اطراف آن را ویران و بیش تر مردم و به خصوص نزدیکان مرا نابود ساخته بودند و من، خودم به قم مهاجرت کرده و غربت گزیده و سخت پریشان خاطرم.

---

[١] ٦٤. الذریعه ج ١٨ ص ٥٧.
[٢] ٦٥. دیگر آثار علمی این عالم بزرگ عبارتند از: "العروه الوثقی فی امامه ائمه الهدی"، "منهج الرشاد فی اثبات معرفه المعاد" که کتابی ارزشمند و مفصل و نشانی از عمق اندیشه مؤلّف آن است. رساله "حدوث العالم" و "تنقیح المرام" در شرح "تهذیب الاحکام".