گلزار فضیلت : مشاهیر مدفون در تکیه فاضل هندی در تخت فولاد اصفهان - قاسمی، رحیم - الصفحة ١٢٩ - ملّا محمّد حسین ضیاء اصفهانی

ملّا محمّد حسین ضیاء اصفهانی

ملاّ محمّد حسین اصفهانی، متخلّص به "ضیاء" عالم فاضل شاعر خطاط.

خاندان:

وی فرزند محمّد اسماعیل بن محمّد جعفر بن ملّا اسماعیل خواجوئی [١] است.

سیّد احمد دیوان بیگی می نویسد: پدر در پدر از فضلا و علمای اخیار بوده و از طرف مادر به میرزا مهدی خان منشی "کوکب" تخلّص[٢] صاحب "درّه نادری" می رسد.[٣]

اوصاف:

به نوشته دیوان بیگی: وی در علوم ظاهری سرآمد عصر، و در علم هیئت و نجوم و هندسه و حساب اعجوبه دهر بوده. هفت خط او اقالیم سبعه را سیار، شکسته را به درستی دو استاد، و نستعلیق را مثل "رشیدا" و "عماد"، و نسخ را چون "میرزای نیریزی" می نوشت. علاوه بر کمالات صوری و معنوی حالش چنان پسندیده بود که حجره آن مرحوم هرگز از ادبا و شعرا و فضلای عراق و فارس خالی

---

[١] ١٣٢. مکارم الآثار ج ٧.
[٢] ١٣٣. میرزا مهدی خان بن محمد نصیر استرآبادی، منشی مخصوص نادرشاه افشار بود که شعر خوب نیز می گفت. به سمت سفارت به استانبول رفت، در حین مراجعت در بغداد خبر قتل نادرشاه را که در شب یکشنبه ١١ جمادی الآخره سال ١١٦٠ق بوده شنید و از آن رو گوشه وحدت را اختیار کرده و منزوی گردید. سال وفاتش به دست نیامد. ریحانه الادب ج ٥ ص ١٠٥.
[٣] ١٣٤. حدیقه الشعراء ج ٢ ص ١٠٧٣.