خمس‌حقى است كه خداى متعال‌آن را واجب كرده وقرآن بر آن صراحت‌دارد و سنت نيز بر آن دلالت ميكند. درحديثى، امام موسى كاظم (ع) فرمودند: به خداسوگند خدا براى مؤمنان در روزيشان، بسيار آسان گرفته كه‌در پنج درهم، يك‌درهم براى خويش منظور فرموده است‌و مؤمنان‌چهار درهم ديگر را حلال و پاكيزه‌بخورند. سپس فرمود اين سخن ما، دشوار و بسيارسخت است‌وبه آن عمل نميكند و برآن صبر نمينمايد مگر كسى كه دلش با ايمان، آزموده شده باشد[٤].

خمس در هفت مورد واجب ميشود كه فقط به دو مورد اشاره مى كنيم.

اوّل: مال‌آميخته به حرام طورى كه بخش حلال‌از حرام، شناخته‌نميشودو صاحب آن نيزمقدارحرام يا حلال را نميداند. در اين موقع اگريك پنجم آن مال را بپردازد بقيه آن، براى صاحبش‌باقى ميماند وحلالاست.

[٤] ( ١) وسائل الشيعه ج ٩ ص ٤٨٥.