جهاد اكبر - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٩ - اهميت تهذيب و تزكيه نفس

ميان «عالم» و «مهذب» خيلى فاصله است. مرحوم شيخ، استاد ما [١١]، رضوان اللّه تعالى عليه، مى‌فرمود اينكه مى‌گويند: «ملا شدن چه آسان، آدم شدن چه مشكل» صحيح نيست. بايد گفت: ملا شدن چه مشكل، آدم شدن محال است! كسب فضايل و مكارم انسانى و موازين آدميت از تكاليف بسيار مشكل و بزرگى است كه بر دوش شماست. گمان نكنيد اكنون كه مشغول تحصيل علوم شرعيه مى‌باشيد، و فقه كه اشرف علوم است مى‌آموزيد، ديگر راحتيد، و به وظايف و تكاليف خود عمل كرده‌ايد. اگر اخلاص و قصد قربت نباشد، اين علوم هيچ فايده‌اى ندارد. اگر تحصيلات شما، العياذ باللّه، براى خدا نباشد و براى هواهاى نفسانيه، كسب مقام و مسند، عنوان و شخصيت در اين راه قدم گذاشته باشيد، براى خود وزر و وبال اندوخته‌ايد. اين اصطلاحات اگر براى غير خدا باشد، وزر و وبال است.

اين اصطلاحات هر چه زيادتر شود، اگر با تهذيب و تقوى همراه نباشد، به ضرر دنيا و آخرت جامعه مسلمين تمام مى‌شود. تنها دانستن اين اصطلاحات اثرى ندارد. علم توحيد هم اگر با صفاى نفس توأم نباشد وبال خواهد بود. چه بسا افرادى كه عالم به علم توحيد بودند و طوايفى را منحرف كردند. چه بسا افرادى كه همين اطلاعات شما را به نحو بهترى‌

[١١] حضرت آية اللّه العظمى، حاج شيخ عبد الكريم حائرى يزدى (١٢٧٦- ١٣٥٥ ه. ق)، از فقيهان بزرگ و مراجع تقليد شيعه در قرن چهاردهم هجرى. در نجف و سامراء به درس استادانى چون ميرزاى بزرگ شيرازى، ميرزا محمد تقى شيرازى، آخوند خراسانى، سيد كاظم يزدى، و سيد محمد اصفهانى فشاركى، حاضر شد.

در سال ١٣٤٠ ه. ق. به اصرار علماى قم و پس از استخارت در آن شهر رحل اقامت افكند، و حوزه علميه قم را تشكيل داد. از آثار اوست: درر الفوائد در اصول، الصلوة، النكاح، الرضاع، المواريث، در فقه.