داد دشمنان با شدت تمام در مقام انكار برآمدند و آن را وسيله‌اى براى كوبيدن اسلام و تبليغ بر ضد پيغمبر «ص» دانستند تا آنجا كه بعضى از «تازه مسلمانها» از عقيده خود برگشتند. پيامبر «ص» ناگزير تمام نشانه‌هاى بيت المقدس را كه تا آن زمان نرفته بود با همه جزئيات براى آنها تشريح نمود و مورد اعجاب همه واقع گرديد.

از مجموع اين گفتگوها برمى‌آيد كه «اولا» موضوع معراج، موضوع يك خواب نبوده، والا اين همه سرو صدا و جرو بحث نداشت، و «ثانياً» افرادى مانند عايشه و حسن بصرى كه بعد از زمان پيغمبر مسئله خواب و معراج روحانى را پيش كشيدند ظاهراً جنبه سياسى داشته و به گمان خود مى‌خواسته‌اند سر و صداى تبليغات مخالفين را كه تا آن زمان نيز ادامه داشت در چنين مسئله‌اى كه باور كردن آن براى همه كار آسانى نبود، بخوابانند.

در پايان اين بحث يادآورى يك نكته به منظور روشن ساختن سير تاريخى اين مسئله در ميان مسلمين از نظر روايات و طرز تفكر دانشمندان اسلام لازم به نظر مى‌رسد و