معراج- شق القمر- عبادت در قطبين - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦ - معراج پيامبر

مجموع سؤالات اساسى كه در اين بحث ممكن است مطرح شود چند موضوع است:

١- آيا راستى در قرآن مجيد، و روايات معتبر، و گفته‌هاى دانشمندان بزرگ اسلام مدرك روشنى بر مسئله معراج وجود دارد؟ يا اينكه اين مسئله تنها در كتابها و روايات ضعيفى مطرح شده است كه از نظر بحثهاى علمى و منطقى فاقد ارزش است؟

٢- اگر چنين موضوعى با مدارك قطعى ثابت شده، آيا منظور اين است كه پيغمبر اسلام (ص) با همين بدن مادى يك سير دامنه‌دار فضائى در آسمانها انجام داده؟ يا اين جريان در عالم «رؤيا و خواب» اتفاق افتاده است؟ و بعبارت ديگر، آيا معراج «روحانى» بوده است يا «جسمانى»؟ [١]

[١]. تذكر اين نكته لازم است كه براى معراج روحانى معنى معقولى جز مسئله خواب يا حالتى «شبيه خواب» نمى‌توان پيدا كرد چون اگر معراج روحانى به معنى جدائى مطلق روح از بدن باشد چيزى جز مرگ نخواهد بود..