كردن على(عليه السلام) است. درست است كه على(عليه السلام) موفق به شكست دادن و از بين بردن معاويه نشد، اما اين فكر و برنامه را به ما رساند كه سياست اسلام اين است. اسلام اجازه نمى‌دهد بر سر اصول و مبانى معامله كرد. ممكن است مصالح شخصى در راه اسلام فدا شود، ممكن است مصالح جزئى فداى مصالح كلى شود، اما مبانى و اصول ابداً، ابداً؛ حتى به اندازه سر سوزنى نبايد به آنها خدشه وارد شود.

اگر على(عليه السلام) اين گونه عمل نكرده بود، من و شما از كجا مى‌دانستيم كه اسلام هم براى حكومت طرحى دارد و اجازه نمى‌دهد دموكراسى غربى در كشور اسلامى حاكم بشود؟ از كجا اطلاع داشتيم اسلام مى‌گويد بايد احكام خدا اجرا شود؟ وقتى كه مردم با على(عليه السلام) بيعت كردند به او گفتند به همان شيوه خلفاى پيشين عمل نما، مگر آن ها مسلمان نبودند؟ مگر خليفه پيغمبر(صلى الله عليه وآله)نبودند؟ مگر پدر زن پيغمبر(صلى الله عليه وآله) نبودند؟ مگر همه مسلمان ها با آنان بيعت نكرده بودند؟ شما نيز همان گونه كه آن ها رفتار كردند عمل كنيد.

حضرت على(عليه السلام) گفت: من چنين شرطى را نمى‌پذيرم. اگر مى‌خواهيد با من بيعت كنيد، بايد بيعت كنيد كه من طبق كتاب، سنت و سيره پيامبر(صلى الله عليه وآله) عمل كنم. من به نظر ديگران كار ندارم، در موردى كه حكم خدا ثابت است، به نظر شما هم كار ندارم، حتى اگر همه شما نيز مخالفت كنيد، آنچه حكم خداوند است اجرا مى‌كنم.

سياستى اين گونه با اصول دموكراسى مطابقت ندارد. اگر على(عليه السلام) اين گونه رفتار نكرده بود، ما امروز نمى‌توانستيم بگوييم اسلام نظام حكومتى خاصى دارد، مبانى و اصولى دارد كه بايد اجرا شود. در غير اين صورت، اسلام دينى شناور و تابع سليقه ها و قرائت هاى مختلف مى‌شد. قرائتى از خليفه اول، قرائت ديگرى از خليفه دوم، و قرائت سومى هم از على(عليه السلام) بود. بين قرائات مختلف چه تفاوتى است؟ ما چگونه مى‌توانستيم ادعا كنيم قرائت على(عليه السلام) درست است و قرائت هاى ديگر، جاى اشكال و تأمل دارد؟ بر چه اساسى ممكن بود بگوييم قرائت معصوم(عليه السلام) از اسلام را كه همه بايد آن را بپذيرند، در اختيار داريم؟ و بر چه مبنايى مى‌توانستيم بگوييم: در مقابل رأى معصوم، فضولى موقوف!

اگر على(عليه السلام) آن گونه رفتار كرده بود، گفته مى‌شد، مگر نديديد خليفه اول به شيوه اى رفتار كرد، خليفه دوم به شيوه اى و على(عليه السلام) هم به شيوه اى ديگر؟ او هم يكى مانند ديگران بود. در اين صورت بر چه اساسى تشخيص دهيم رأى او بهتر از رأى ديگران بود؟ خلفاى قبل به