قرآن در آینه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٧ - پيامبر و تبيين قرآن
بنابر هر دو معنا كه از «صامت بودن و ناطق بودن» قرآن بيان شد حضرت على(عليه السلام) مىفرمايند: ناطِقٌ لاَ يَعْيى لِسانُهُ؛[١] قرآن گويندهاى است كه از سخن گفتن خسته نمىشود و پيامهايش را به گوش مردم مىرساند و حجت را بر مسلمانان تمام مىكند.
بنابراين در اين فراز از سخن، على(عليه السلام) قرآن را چنين معرفى مىكند كه، قرآن اين كلام الهى در بين شماست و پيوسته با لسانى گويا و رسا انسانها را به فلاح و رستگارى فرا مىخواند و پيروانش را به سعادت و خوشبختى نويد مىدهد و از انجام رسالت خويش هرگز خسته نمىشود.
در خطبه ١٥٧ در وصف قرآن كريم چنين مىفرمايد: ذلِكَ الْقُرْآنُ فَاسْتَنْطِقُوهُ وَ لَنْ يَنْطِقَ وَ لكِنْ اُخْبِرُكُمْ عَنْهُ، اَلا اِنَّ فيهِ عِلْمَ ما يَأتى، وَ الْحَديثَ عَنِ الماضى، وَ دَواءَ دائِكُمْ، وَ نَظْمَ ما بَيْنِكُم؛ هان، اين قرآن است. پس از او بخواهيد تا براى شما سخن بگويد در حالى كه هرگز قرآن (بدون تبيين و تفسير پيامبر و امام معصوم(عليه السلام)) سخن نخواهد گفت. شما بايد از زبان پيامبر و امام معصوم(عليهما السلام) با معارف قرآن آشنا شويد و علوم قرآن را از آنها دريافت كنيد. قرآن درياى معارف و علوم الهى است كه غواصى در اين درياى عميق و بىانتها و صيد گوهرهاى انسانسازِ آن تنها از عهده كسانى برمىآيد كه با غيبِ عالم هستى در ارتباطند و خداى متعال نيز از مردم خواسته تا با توسل به ذيل عنايت پيامبر و ائمّه هدى(عليهم السلام) و استفاده از علوم اهلبيت و كمك و راهنمايى آن بزرگواران به معارف بلند قرآن راه يابند؛ زيرا علوم قرآن در نزد اهلبيت است. در نتيجه سخن آنها سخن قرآن است. و چون چنين است پيامبر(صلى الله عليه وآله) و اهلبيت(عليهم السلام) قرآن ناطقند.
بر مبناى مذكور حضرت على(عليه السلام) مىفرمايد: ذلِكَ الْقُرْآن فَاسْتَنْطِقُوهُ وَ لَنْ يَنْطِق؛ اين قرآن و اين شما، ببينيد كه بدون تبيين امام معصوم(عليه السلام) نمىتوانيد از قرآن كاملا استفاده كنيد! اين امام معصوم(عليه السلام) است كه مىبايد قرآن را براى شما تفسير و تبيين كند و شما را از معارف و علوم قرآن آگاه نمايد.
حضرت با بيان اين مقدمه قرآن را از زاويه ديگرى مورد توجه قرار مىدهند و مردم را به رجوع به قرآن و تدبّر در آن فرا مىخوانند. حضرتش مىفرمايند، حال كه امام
[١] نهجالبلاغه، خطبه ١٤٣.