قرآن در آینه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٠٦ - شرك در لباس جديد

قرآن كريم مى‌‌فرمايد: وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَ اَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ اَخْرَجُوكُمْ وَ الْفِتْنَةُ اَشَدُّ مِنَ الْقَتْل[١]؛ و آنها (مشركانى كه از هيچ گونه جنايتى ابا ندارند) را هر كجا يافتيد، به قتل برسانيد و از آن جا كه شما را بيرون كردند (مكه) بيرون كنيد و فتنه (بت پرستى) از كشتار مردم بدتر است. البته توجه داريم كه مخالفان قرآن و فرهنگ دينى در صدر اسلام و زمان نزول آيات قرآن، اغلب با تهاجمات نظامى و برخوردهاى فيزيكى در ميدان‌‌هاى نبرد در پى آن بودند تا اسلام و مسلمين را نابود كنند؛ امّا با اين همه، حساسيت قرآن نسبت به خطر فتنه دينى و فرهنگى، بيشتر از خطر تهاجم نظامى است. قرآن مى‌‌فرمايد: وَالفِتنَةُ اَكبرُ مِنَ القَتل[٢] انديشه شرك از تهاجم نظامى و كشتن خطرناك‌‌تر و گناه آن از قتل و كشتن مسلمانان بزرگ‌‌تر است، كه دليل خطرناك‌‌تر بودن فتنه فرهنگى پيش از اين توضيح داده شد.

شرك در لباس جديد

انديشه شرك به موازات انديشه توحيد پيوسته در طول تاريخ بخشى از افكار بشر را در سيطره خود داشته است. انسان‌‌هايى كه از پذيرفتن بندگى خدا و تسليم در مقابل خداوند جهان‌‌آفرين سرباززده‌‌اند و در پى ارضاى هواهاى نفسانى خويش بوده‌‌اند، از گرويدن انسان‌‌هاى ديگر به دين حق ناخوشنود بوده، به شيوه‌‌هاى گوناگون از آن ممانعت مى‌‌كرده‌‌اند.

بديهى است طرف‌‌داران انديشه شرك در هر عصرى، شيوه‌‌اى متناسب با افكار مردمان آن زمان برمى‌‌گزينند و راه‌‌كارهاى مناسبى براى دست‌‌يابى به اهداف خود انتخاب مى‌‌كنند. بر اين اساس، در صدر اسلام به لحاظ آن‌‌كه انديشه شرك در شكل بت‌‌پرستى ظاهر مى‌‌شد سردمداران شرك و كسانى كه حاضر به بندگى خدا و تسليم در مقابل دين حق نبودند به تبليغ بت‌‌هاى سنگى و چوبى مى‌‌پرداختند و از گرويدن انسان‌‌ها