در آغاز آياتي چند كه به يك موضوع مربوط است ذكر شده و سپس به تدريج أجزاء آن آيات آورده شده؛ و در ضمن تفسير آن جزء، قراءت و جهات ادبى از صرف و نحو و لغت و اشتقاق و بلاغت و أحيانا كلام و فقه و اصول بيان گرديده است.

و مخفى نماند كه كتب ديگرى نيز به طبرسى نسبت داده شده كه بعضى مسلّما اشتباه است، و بعض ديگر بر فرض اشتباه نباشد اثرى از آن در دست نيست (رجوع شود به كتاب طبرسى و مجمع البيان ج ١ ص ٢٨٨) .

٢-نسخى كه در چاپ اين كتاب مورد استفاده واقع شده:

در چاپ اين كتاب از پنج نسخه استفاده شده كه براى اختصار و سهولت امر به نسخه‌هاى «الف» و «ب» و «ج» و «د» و «هـ» نام گذارى شده است:

١- «نسخهء الف» كه نسخه‌اى است خطّى، در تاريخ استفاده، از آن جناب آقاى سيّد محمّد مشكوة استاد محترم دانشگاه بود ولى پس از استفادهء مختصرى بعلّت انتقال به كتابخانهء مجلس شوراى ملّى از تحت اختيار اينجانب خارج شد و اكنون تحت شمارهء ٦٢٤٨٢ در دفتر كتابخانه ثبت است.

در اين نسخه بعلّت آبديدگى و پوسيدگى، أطراف بسيارى از صفحات از بين رفته بدون اينكه پس از صحّافى نو نويس شده باشد، لذا تاريخ ختم تحرير آن معلوم نيست، ولى در پايان جلد اوّل به خطّ ناسخ نوشته شده است: «تمّ الجلد الأوّل من الجوامع بعون اللّه و حسن توفيقه يوم الاثنين رابع عشر من ذى القعدة سنة ثلاث و ستّين و سبعمائه» بنا بر اين در نيمهء دوم قرن هشتم تحرير شده، و تاريخ تحرير آن نسبت به تاريخ تأليف كتاب كه ٥٤٢ قمرى است ٢٢١ سال مؤخّر است.

اين نسخه به قطع رحلى، و داراى ٣١٦ برگ (٦٣٢ صفحه) و پايان جلد اوّل، برگ ١٥٣ مى‌باشد. خطّ اين نسخه بد، و در پاره‌اى از موارد ناخوانا، و چنانكه از صفحات اوّليّهء همين چاپ پيدا است كم غلط نيست، ولى در عين حال بعلّت قدمت نسخه مى‌توانستيم از آن استفادهء بسيارى ببريم كه متأسّفانه توفيق آن سلب شد.

در حواشى اين نسخه بعضى از لغات معنى شده و در پاره‌اى از موارد مطالبى از كشّاف نقل گرديده است. در آغاز نسخه به خطّ شخص ديگرى غير كاتب نسخه فهرست سور درج شده است.

٢- «نسخهء ب» كه نسخه‌اى است به قطع رحلى به هزينهء مرحوم حاج آقا بالا كلاهى، و بخطّ حاجّ طاهر خوشنويس، و تصحيح و تحقيق دانشمند گرامى آقاى سيّد محمّد على قاضى طباطبائى و كمك بعضى از فضلاء در بين ماه رجب سال ١٣٧٩ تا شعبان ١٣٨٣ هجرى قمرى در مطبعهء مصباحى به چاپ افست رسيده است.

در آغاز مصحّح محترم مقدّمه‌اى سودمند در ٢١ صفحه در شأن قرآن و تفسير آن، و در ذكر خصوصيّاتى از كتاب جوامع الجامع و طبع گذشتهء آن، و خصوصيّات همين طبع (يعنى نسخهء «ب» ) ، و ترجمهء مؤلّف، و ذكر مؤلّفات او، و تحقيق دربارهء طبرس و نسبت طبرسى، و مصادر تصحيح، و تذييلى نيز در نسبت طبرسى آورده، و در پايان طبع در هفت صفحه به مطالبى مفيد و قابل ملاحظه تنبيه نموده‌اند.

مصحّح محقّق در ذيل پاره‌اى از صفحات تعليقاتى سودمند در معنى بعضى از لغات و اشعار، و اشاره به برخى از نسخ و قراءات، و توضيح قسمتى از عبارات، و نقل برخى از اقوال و ردود افزوده‌اند.

لكن-مع ذلك-با ملاحظهء پاورقيهاى چاپ حاضر بخوبى مشهود مى‌گردد كه غلط «نسخهء ب» مانند چاپ قديم (نسخهء ج) از اغلاط ساير نسخ كمتر نيست، بلكه در بعض موارد چاپ قديم از «نسخهء ب» أصحّ بنظر مى‌رسد،