: بزار [٢] از ابى هريرة [٣] نقل كرده است كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود: همانا در ميان شما دو چيز باقى مى‌گذارم كه با بودن آن دو هرگز گمراه نخواهيد شد كتاب خدا و عترتم را و آن دو هرگز تا هنگامى كه در كنار حوض بر من درآيند از يكديگر جدا نخواهند شد [٤] .

-حديث بيست و سوم‌

: بزار از امام على عليه السّلام نقل نموده است كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود: من در حالى قبض (روح) مى‌شوم كه در ميان شما دو چيز گرانبها [٥] كتاب خدا و

[١] -حديث مذكور را حاكم نيشابورى در مستدرك الصحيحين ج ٣ ص ٤٥٧ (با اندك اختلافى در لفظ) ، متقى هندى در كنز العمال ج ٦ ص ٢١٦ و ج ٧ ص ٢١٧، هيثمى در مجمع الزوائد ج ٩ ص ١٧٤ (به نقل از طبرانى) روايت نموده‌اند. محب الدين طبرى در ص ١٧ ذخائر العقبى از امام على عليه السّلام نقل نموده كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود: النجوم امان لاهل السماء فاذا ذهبت النجوم ذهب اهل السماء و اهل بيتى امان لاهل الارض فاذا ذهب اهل بيتى ذهب اهل الارض. يعنى: ستارگان امان اهل آسمان هستند پس هرگاه ستارگان از آسمان بروند آسمانيان (از بين) خواهند رفت و اهل بيت من امان براى اهل زمين هستند پس هرگاه اهل بيت من از روى زمين رخت بركشند زمينيان (از بين) خواهند رفت. طبرى در دنباله گفته است كه حديث مذكور را احمد بن حنبل در كتاب المناقب نقل كرده است.

[٢] -ابو بكر احمد بن عمر و بن عبد الخالق بزار بصرى صاحب كتاب «المسند» از بصره به بغداد مهاجرت نمود و در آنجا به مقام محدثى رسيد و دو بار نيز به اصفهان مسافرت نمود. وى در سال ٢٩١ هـ ق. در سهله در گذشت. زندگينامهء او در تذكرة الحفاظ ج ٢ ص ٦٥٤-٦٥٣، ذكر اخبار اصفهان ج ١ ص ١٠٤، لسان الميزان ج ١ ص ٢٣٧، و تاريخ بغداد ج ٤ ص ٣٣٤ مندرج است.

[٣] -ابو هريرة عبد الرحمن بن صخر (يا عمير بن عامر) دوسى در زمان جاهليت عبد شمس نام داشت. وى در هنگام فتح خيبر به مدينه آمد و در سال ٧ هجرى اسلام آورد و با وجود آنكه اواخر عمر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را درك نمود ليكن بيش از همهء اصحاب، روايت حديث نموده است. ابن حجر گفته كه به اعتقاد اهل حديث وى پرحديث‌ترين اصحاب بوده است. ابو هريرة در سال ٥٨ هـ ق. درگذشت. زندگينامهء او در الاصابة ج ٢ ص ٢٠٧-١٩٩ و تذكرة الحفاظ ج ١ ص ٣٧-٣٢ مندرج است‌[جهت كسب اطلاع بيشتر از شخصيت و تاريخ زندگانى ابو هريرة مى‌توان به كتابهاى ابو هريرة نگاشته سيد عبد الحسين شرف الدين و همچنين شيخ المضيرة نگاشته شيخ محمود ابو رية مراجعه نمود (مترجم) ]

[٤] -حديث مذكور در زوائد مسند بزار ص ٢٧٧ و مجمع الزوائد ج ٩ ص ١٦٣ روايت شده است.

[٥] -ابن منظور در مادهء «ثقل» گفته است: عرب به هر چيز نفيس، ارزشمند و لايق نگهبانى ثقل گويد و تسميهء قرآن و عترت به ثقلين از سوى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله جهت بزرگداشت مقام و تعظيم شأن آن دو بوده است. به اعتقاد ثعلب (از لغويان بزرگ) ناميده شدن قرآن و عترت به نام ثقلين بدان جهت است كه پيروى از آنها دشوار است. جهت اطلاع بيشتر مى‌توان به لسان العرب ج ١١ ص ٨٨ مراجعه نمود.