قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٦ - مراتب معارف

در اينمثال « اىّ » از « منقلب » كسب مصدريت نموده است.

٩- وجوب تصدّر: نظير: غلام من عندك.

در اينمثال « غلام » از « من » استفهاميّه كسب وجوب تصدّر نموده فلذا تقدّمش بر خبر كه « عندك » باشد لازم است.

١٠- اعراب: مثل: هذه خمسة عشر زيد.

قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب ؛ ص٩٦

اين مثال « خمسة عشر» از « زيد » كسب اعراب كرده است.

١١- بناء: و آن در سه باب است:

الف: آنكه مضاف مبهم بوده همچون لفظ « غير » و « مثل » و « دون » مانند:

وحيل بينهم و بين ما يشتهون و منّا دون ذلك.

ب: آنكه مضاف زمان مبهم بوده و مضاف بوده و مضاف اليهش كلمه « ذا » باشد مانند:

و من خزى يومئذ.

ج: آنكه مضاف زمان مبهم بوده و مضاف اليه فعل مبنى باشد همچون فعل ماضى مانند:

على حين عاتبت المشيب على الصّبا.

تبصره (١)

مراتب معارف‌

اهل ادب مراتب معارف را اينطور معرّفى كرده‌اند:

اعراب معارف ضمير متكلّم وحده بوده و پس از آن ضمير متكلّم مع الغير و سپس ضمير مخاطب و بعد از آن ضمير غائب و پس از آن علم و سپس اسم اشاره و بعد از آن معرّف بالف و لام و موصول بوده زيرا ايندو در رتبه با هم مساوى هستند و پس از آن معرّف باضافه است.

البتّه در معرّف باضافه سه قول مى‌باشد.

الف: آنكه رتبه آن بعد از تمام معارف است چنانچه نقل شد.