قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤١ - حروف جر و معانى آنها

١- مضاف اليه.

٢- مجرور بحروف جرّ.

١- مضاف اليه‌

مضاف اليه: عبارتست از اسمى كه بواسطه حرف جرّ مقدّر چيزى را بآن اضافه و نسبت دهند مانند: غلام زيد.

شاهد در « زيد » است كه بواسطه « لام » جرّ مقدّر غلام را بآن نسبت داده‌ايم.

٢- مجرور به حرف جرّ

مجرور به حرف: عبارتست از امس كه بواسطه حرف جرّ مذكور چيزى را بآن اضافه و نسبت دهند مانند: مررت بزيد.

شاهد در « زيد » است كه بواسطه « باء » جرّ ملفوظ مرور را بآن نسبت داده‌ايم.

حكم مجرور بحرف جرّ

هر اسمى كه مجرور به حرف جرّ باشد همچون ظرف محتاج با متعلق است يعنى نيازمند بكلمه‌ايت است كه معنايش با آن تمام و كامل مى‌گردد اعم از آنكه كلمه مذكور فعل بوده شبه فعل باشد و يا احيانا اسمى بوده كه معناى فعل را داشته باشد نظير هذا كه بمعناى « اشير » است.

ناگفته نماند كه در جائيكه حروف جرّ زائده باشند مجرور بآنها متعلّق ندارد.

حروف جرّ و معانى آنها

مشهور از حروف جرّ هفده حرف بوده كه مرحوم ملّا محسن آنها را در اين بيت فارسى آورده: