قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٩ - تقسيم دوم معلوم و مجهول

علم، ظنّ.

٣- فعل متعدّى به سه مفعول: و آن اينستكه سه مفعول در قوام معنايش دخيل باشند مثل:

اعلم، ارى.

تقسيم دوّم: معلوم و مجهول‌

فعل متعدّى از نظر اسناد معنايش بفاعل يا بغير آن بر دو قسم است؛

١- معلوم.

٢- مجهول.

معلوم: آنستكه معنايش را بفاعل اسناد دهند مانند:

ضرب زيد (زد زيد)، نصر عمرو (كمك كرد عمرو)، كتب بكر (نوشت بكر).

مجهول: آنستكه معنايش را بغير فاعل اسناد داده و در آن هرگز نامى از فاعل نبرند همچون:

ضرب عمرو (زده شد عمرو)، نصر زيد (كمك شد زيد)، كتبت رسالة (نوشته شد نامه).

« نتيجه »

در نتيجه بايد كلمه « قل » را اينطور تجزيه نمود:

١- لفظ است نه مطلق صوت.

٢- لفظ مستعمل است نه مهمل.

٣- فعل است نه اسم و حرف.

٤- در اعراب و بنائش اختلاف است نه اينكه اعراب يا بنائش مسلّم باشد.

٥- مشتق است نه جامد.

٦- متصرّف است نه غير متصرّف.