قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٥ - اقسام اسم فعل

و در پنج لفظ يعنى: مكحله و مسعط و منحل و مدق و مدهن « ميم » مضموم ميباشد.

و گاهى وزن « فعال » بكسر فاء براى آلت مى‌آيد مانند: خياط و نظام.

اسم متصرف و غير متصرف‌

اسم از نظر در آمدن به هيآت مختلف بر دو قسم است:

١- متصرف.

٢- غير متصرف.

اسم متصرف: آنستكه از هيئتى به هيئت ديگر و از صيغه‌اى به صيغه ديگر در آيد همچون اسماء مشتق كه داراى مفرد، تثنيه و جمع مذكّر و مؤنّث مى‌باشند.

اسم غير متصرف: آنستكه اينطور نباشد يعنى دائما به يك هيئت استعمال شده و يا احيانا اگر تغيير كند، تغييرش بسيار جزئى و ناچيز باشد كه آنرا ناديده انگارند و براى آن مصاديق و افرادى است همچون:

اسماء افعال، اسماء اصوات و اسماء كنايات و برخى از ظروف.

١- اسماء افعال‌

اسماء افعال: اسمائى بوده كه از نظر معنا و استعمال همچون افعال ميباشند مانند:

شتاّن يعنى افترق، ورويد يعنى امهل.

اقسام اسم فعل‌

اسم فعل بر سه قسم است:

١- آنكه بمعناى امر مى‌باشد و اغلب اسماء افعال چنين بوده و در كلمات بسيار استعمال ميشوند مانند:

صه (اسكت)، مه (انكفف)، آمين (استجب)، نزال (انزال)، رويد (امهل)، هيت و هيا (اسرع)، رايه (امض)، حيّهل (ايت)، ها (خذ)، هلّم (احضر).