فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول - ولایی، عیسی - الصفحة ١٢٧ - تأخير بيان از وقت حاجت

١٣٤. انفتاح‌

انفتاح به‌معناى باز بودن است و در اصطلاح هرگاه براى مكلّف راه علم به احكام باز باشد مى‌گويند انفتاح است علماء در مسائل اعتقادى و اصول عقائد انفتاحى‌اند امّا در احكام شرعى اختلاف نظر دارند. [١]

١٣٥. انفتاحى‌

انديشمندان اصولى طرفدار انفتاح را «انفتاحى» نامند. به مبحث «انسداد» رجوع شود.

١٣٦. برائت‌

برائت اصطلاح خاصه‌شده «اصل برائت» است. به مبحث «اصالة البراءة» رجوع شود.

١٣٧. بناى عقلاء [٢]

بناى عقلاء عبارت است از روش عموم مردم در گفتگو و معاملات و روابط اجتماعى آنان. به گرايش عمومى و عرف عام «بناى عقلاء» گفته مى‌شود. مثل رجوع به خبره، عمل به ظاهر كلام. به مبحث «عرف و عادت» رجوع شود.

در كتاب الاصول العامه‌ [٣] شش طريق براى قطعيت صدور روايات ذكر شده كه يكى از آن طرق «بناى عقلاء» است. همچنين در كتاب اصول الفقه‌ [٤] اولين دليل بر حجيت استصحاب «بناى عقلاى» كاشف از رأى معصوم شمرده شد. همان گونه كه اكثريت قريب به اتفاق علماى اصول مهم‌ترين دليل بر حجيت خبر واحد را «بناى عقلاء» مى‌دانند. حاصل اينكه در بسيارى از موارد علم اصول به «بناى عقلاء» تمسك شده است.

١٣٨. تأخير بيان از وقت حاجت‌ [٥]

برخى‌ [٦] از علماى اصول مى‌گويند: تأخير بيان از وقت حاجت جايز نيست و بعض ديگر مى‌گويند