فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول - ولایی، عیسی - الصفحة ٢٦٠ - قاعده نفى عسر و حرج
باشد، احترام آن پنجتن واجب است، و در مثال نماز صبح به فرض كه از انجام جزئى از نماز عاجز باشد، مثلا قادر نباشد ايستاده نماز بخواند، در اينجا شرط ايستادن ساقط مىشود. اما چون قادر است نشسته نماز بخواند، سقوط وجوب جزء موجب سقوط وجوب مركب نمىگردد.
ادله قاعده ميسور
براى اين قاعده به سه روايت استناد شده است: ١. پيامبر فرمود وقتى شما را به چيزى امر كردم، به هر مقدارى كه استطاعت داريد عمل كنيد. [١] ٢. على (ع) مىفرمايد: ميسور و ممكن به سبب معسور و غير ممكن ساقط نمىشود، [٢] يعنى اگر مكلّف از انجام بعضى از افراد يا اجزاء مركبى معذور باشد چنين عذرى باعث سقوط و عدم وجوب بقيه افراد يا اجزاء ممكن و ميسور نخواهد بود. ٣- حضرت على مىفرمايد: اگر جزئى از يك تكليف قابل اجراء باشد و جزء ديگر نباشد، [٣] بايد جزء قابل اجراء را انجام داد. نه آنكه به بهانه عدم توان انجام يك جزء همه را ترك كرد. و به اصطلاح:
آب دريا را اگر نتوان كشيد
هم به قدر تشنگى بايد چشيد