بدين ترتيب اسلام شامل همه ى دستورات و احكامى است كه بشر ، تا پايان دنيا ، براى سعادت و كمال خود احتياج دارد . در كتاب شريف كافى ، فصلى است تحت عنوان تمام احتياجات مردم در كتاب و سنت بيان شده است و قرآن تبيان كل شئ يعنى روشنگر همه چيز ، و همه امور است . امام ( ع ) سوگند ياد مىكند - طبق روايات - كه تمام آن چه ملت در هر زمان احتياج دارد در اسلام هست و در آن هيچ شكى نيست .
اين مطلب ، مجرد ادعا نيست بلكه حقيقتى است كه حتى شرق شناسان و حقوق دانان غربى نيز به اين حقيقت اقرار و اعتراف دارند و تعاليم عاليه ى اسلام را يك مكتب حقوقى ديگرى مستقل و زنده شناخته اند .
يكى از دانشمدان بزرگ غرب ، سانتيلانا گفته است :
در فقه اسلامى آن قدر از قوانين موجود است كه براى مسلمانان در قانونگذارى مدنيشان كافى است ، اگر نگوييم كه براى تمام انسانيت كفايت مىكند همچنين هاكنج محقق معروف امريكايى و استاد فلسفه دانشگاه هار وارد در كتاب روح سياست جهانى پس از آن كه بحث مفصلى راجع به اصول و مبادى فقه اسلامى ايراد مىكند ، چنين مىگويد :
راه پيشرفت كشورهاى اسلامى اين نيست كه از نظام ها و ارزش هاى غرب تقليد كنند و آن را در زندگى خودشان به كار ببندند . . . عده اى مىپرسند آيا در اسلام اين نيرو وجود دارد كه افكار جديدى توليد كند و قوانين و دستورات ممتاز و مستقلى براى بشر عرضه بدارد كه كاملا با احتياجات و مقتضيات زندگى جديد موافق باشد ؟ پاسخ اين است كه در نظام اسلامى نه تنها هر نوع استعداد و آمادگى براى پيشرفت و تكامل وجود دارد بلكه