سؤال :
همان گونه كه مستحضريد بر اساس برخى روايات وارده در باب ديات ، خوب شدن بعضى جراحات يا نقص عضوها ( نظير شكستگى استخوان در اعضايى كه ديه مقدره دارد يا شكافتن لب ) ميزان ديه را تغيير مىدهد . با توجه به اين كه امروزه به خاطر پيشرفت علم پزشكى تعداد قابل ملاحظه اى از جراحات و نقص عضوها قابل درمان مىباشد ; بفرماييد :
١ - آيا تأثير درمان در ميزان ديه را به غير موارد مصرح در فقه نيز مىتوان تعميم داد ؟
٢ - آيا پيوند عضو مقطوع در ميزان ديه تأثير دارد يا خير ؟
( در صورتى كه انگشت يا دست شخصى در اثر جنايت قطع شود ، اگر به موقع اقدام گردد مىتوان عضو مقطوع را پيوند زد ) .
جواب :
( باسمه جلت اسمائه ) ١ - چون موارد تغيير ميزان ديه زياد است ، مىتوان از آن ها استفاده كبرى كليه نمود .
غاية الامر در مواردى كه تصريح شده است به مقدار تغيير كلامى نيست .
و در مواردى كه تصريح نشده تعيين مقدار با نظر حاكم است .
٢ - و اما پيوند عضو مقطوع ، چون در مواردى فقهاء تصريح كرده اند به عدم تغيير ديه و عدم سقوط آن واستدلال نموده اند به اطلاق ادله .
بنابر اين مىتوان فتوى داد به اين كه پيوند عضو مقطوع تغييرى در ديه نمىدهد ولى به نظر ما بر خلاف مشهور بين فقهاء اظهر سقوط قصاص است .
( تاريخ جواب استفتاء : ٨ صفر ١٤١٩ )