آداب و احكام حج - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٢٨ - شرايط وجوب حجة الاسلام

استطاعت مالى بعد از استطاعت طريقى حاصل شده باشد، تصرف در آن مال در زمانى كه مردم آماده براى حج مى‌شوند جايز نيست‌[١] و چنانچه با تصرّف قادر به انجام حج نشود، حج بر او مستقرّ شده، و رفتن به حج اگر چه متسكّعا، بر او واجب است، و هم‌چنين اگر در فرض مذكور قبل از اوان خروج حجاج مبلغ را خرج نمايد، بنا بر احتياط واجب، حج بر او مستقر مى‌شود.

مسأله ٣٨- مجرّد مالك بودن كافى براى تحقق استطاعت نيست، بلكه شخص بايد قدرت بر تصرّف در آن مال را نيز داشته باشد.

مسأله ٣٩- اگر شخصى كه استطاعت مالى براى انجام حج دارد، غافل و يا جاهل به وجوب حج باشد، با تحقيق ساير شرايط، حج بر او مستقر مى‌شود، و اينكه بعضى علم و التفات را از شرايط استطاعت دانسته‌اند، نظر ضعيفى است.

مسأله ٤٠- اگر پس از علم به استطاعت از آن غفلت كند، و يا گمان كند كه مستطيع نيست، و با آنكه مستطيع بوده است، حج استحبابى بجاى آورد، اگر خصوص حج ندبى را قصد كرده، كافى از حجّة الاسلام نيست، و اگر به عنوان انجام وظيفه فعليّه به جاى آورده، و خيال كرده است كه تكليف او انجام حج ندبى‌

[١] حكم به عدم جواز تصرّف تكليفى بوده، و وضعى نيست. بنابراين معاملات انجام شده در فرض مذكور باطل نمى‌باشد.