رمى جمرات در گذشته و حال - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨ - (٢) خلاصه كتاب
كردهاند كه ستونها علامت هستند و جمره همان محلّ اجتماع سنگريزههاست كه امروز به صورت حوضچهاى در اطراف ستونها ديده مىشود.
(١) گروه كثيرى از ارباب لغت نيز در تفسير معنى واژه «جمره» به اين معنى تصريح كردهاند كه عين عبارت آنها در اين كتاب آورده شده است.
از كلمات مورّخان و سفرنامهنويسان نيز قراين روشنى بر آن ديده مىشود كه عينا آوردهايم.
البتّه در هيچ يك از روايات فراوانى كه در احكام جمره در كتب روايى آمده است تعريفى درباره جمره ديده نمىشود ولى در گوشه و كنار همين روايات نيز اشارههاى واضحى است كه انديشمندان را درباره تفسير بالا قانع مىكند.
قابل توجّه اين كه در يكى از مهمترين و گستردهترين كتب تاريخى كه درباره مكّه و بيت اللّه نگاشته شده و متن آن در آخر كتاب خواهد آمد چنين مىخوانيم: «در وسط هر يك از جمرات علامتى مانند ستون است كه ارتفاع آن به اندازه قامت يك انسان است و از سنگ ساخته شده و به عنوان علامت براى محلّ رمى است و اين علامات در صدر اسلام نبوده و بعدا پيدا شده است». [١]
[١]. التاريخ القويم لمكة و بيت اللّه الكريم، ج ٦، ص ١٥.