رمى جمرات در گذشته و حال - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥
بخشى از مجلّه «البحوث الفقهى المعاصرة» شماره ٤٩- سال ١٤٢١ حجاز را درباره ماهيت جمرات با خود آورده بود كه مدرك خوبى براى بحث ماست.
(١) اين مجلّه در مقالهاى تحت عنوان «الجمرات» سخنى دارد كه نشان مىدهد فقهاى فعلى حجاز موضوع جمرات را همان محلّ اجتماع سنگريزهها مىدانند ولى در اين اختلاف دارند كه آيا زمين زير جمرات مىتواند جزئى از محلّ رمى باشد يا نه (توجه كنيد: جزئى از محلّ رمى):
بعضى با صراحت آن را نفى مىكنند و مىگويند محلّ ستونها جزء نيست و اگر ستونها از بين برود رمى محلّ آن كفايت نمىكند، بلكه بايد سنگ را به دايره اطراف آن انداخت، و بعضى معتقدند محلّ آن هم جزئى از محلّ رمى است و اگر ستونها از بين برود به تمام آن محل (محلّ ستونها و منطقه اطراف آن) مىتوان رمى كرد.
همانطور كه ملاحظه مىكنيد همگى مسلم مىدانند كه محلّ رمى اطراف ستونهاست ولى در اين كه محلّ ستونها هم جزء است يا نه اختلاف نظر دارند.
اينك اين شما و اين هم عين عبارت مجله «البحوث الفقهى المعاصرة»:
«اما العلم الشاخص فى وسط الجمرات فقد اختلف الفقهاء فى احتسابه جزءا من المرمى، او خارجا عنه، نظرا لاختلافهم فى وجوده على عهد النبى صلّى اللّه عليه و آله، و يترتب على هذا خلاف فقهى فى صحة رمى مكان الشاخص لو أزيل، و فى بقاء حصى الجمار عليه بشقوق جداره