منشور عقايد اماميّه - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٥ - اصل سىو يكم جهان ربّ و مدبّرى جز خدا ندارد (توحيد در تدبير وكارگردانى)
(وَاتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللّهِ آلِهَةً لِيَكُونُوا لَهُمْ عِزّاً)(مريم/٨١): جز خدا، خدايانى براى خود برگزيدند تا مايه عزت آنان باشند.
نيز مى فرمايد:(واتّخذُوا مِنْ دونِ اللّه آلهةً لَعَلَّهُمْ يُنْصَرونَ * لا يَسْتَطيعُونَ نَصْرَهُمْ وَ هُمْ لَهُمْ جُندٌ مُحْضَرونَ)(يس/٧٤ـ٧٥): جز خدا، خدايانى را برگزيدند تا به پيروزى برسند، توانايى يارى دادن به آنها را ندارند، ولى مشركان بسان سپاهى در خدمت بتها مى باشند.
قرآن در آيات متعدد به مشركان هشدار مى دهد كه شما چيزهايى را مى پرستيد كه قادر نيستند به خود و نيز به پرستش كنندگان خود سود و زيانى برسانند. اين دسته از آيات حاكى از آن است كه مشركان عصر پيامبر معتقد به سود و زيان رساندن معبودان خود بوده اند،[١] واين امر انگيزنده آنان به پرستش بتها بود. اين آيات و نظاير آنها كه بيانگر عقايد مشركان در عصر رسالت مى باشد، حاكى است كه آنان در عين اعتقاد به توحيد در خالقيت، در قسمتى از امور مربوط به ربوبيت حق، مشرك بوده و معبودهاى خود را در آن امور مؤثر مى دانستند.قرآن براى بازدارى آنان از پرستش بتها، انگيزه مزبور را باطل مى كند و مى گويد:معبودهاى شما كمتر از آنند كه بتوانند چنين نقشى داشته باشند.
در برخى از آيات مشركان را نكوهش مى كند كه براى خداوند، نظير و همانند تصوير كرده و آنها را به اندازه خدا دوست مى دارند:(وَ مِنَ النّاسِ مَنْ يَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللّهِ أَنْداداً يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللّهِ)(بقره/١٦٥) يعنى برخى از مردم براى خدا همتايانى برگزيده و آنان را بسان خدا دوست مى دارند.
نكوهش در قرار دادن «ندّ» براى خدا، در آيات ديگر [٢] نيز وارد شده و از
[١] يونس/ ١٨ و فرقان/ ٥٥. [٢] بقره/٢١، ابراهيم/٣٠، سبأ /٣٣، زمر/٨، فصّلت/٩.