منشور عقايد اماميّه - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٩٩ - اصل يكصد و سيزدهم در روز رستاخيز، با شيوه هاى خاص، به حساب اعمال همه افراد رسيدگى مى شود

٢. گذشته از اينكه در نامه اعمال هركس، ريز و درشت كارهاى وى مذكور و منعكس است، گواهانى نيز از خارج و داخل وجود آدمى، در روز رستاخيز بر اعمال دنيوى او شهادت مى دهند.

گواهان خارجى عبارتند از: خدا (آل عمران/٩٨)، پيامبر هر امت (نحل/٨٩)، پيامبر اسلام (نساء/٤١)، نخبگانى از امت اسلامى (بقره/١٤٣)، فرشتگان الهى (ق/١٨)، و زمين (زلزله/٤ـ٥).

گواهان داخلى نيز عبارتند از: اعضا و جوارح انسان (نور /٢٤، فصلت/٢٠ـ٢١)، وتجسم خود اعمال (توبه/٣٤ـ٣٥).

٣. براى رسيدگى به حساب اعمال انسانها، افزون بر آنچه گفتيم، ميزانهاى عدل برپا مى شود و هركس دقيقاً به آنچه كه استحقاق دارد مى رسد، چنانكه مى فرمايد: (وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ القِسْطَ لِيومِ القِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفسٌ شَيئاً وَ إِنْ كانَ مِثقالَ حَبَّة مِنْ خَرْدَل أَتَينا بِها و كَفى بِنا حاسِبينَ)(انبياء/٤٧): روز قيامت ترازوهاى عدل را برپا مى داريم و بهيچوجه به كسى ستم نمى شود. اگر عمل حتى به وزن خردلى نيز باشد، آن را به حساب مى آوريم، و حساب رسى ما كفايت مى كند.

٤. از روايات اسلامى استفاده مى شود كه در روز رستاخيز گذرگاهى عمومى وجود دارد كه همگان بايد از آن عبور كنند.به اين گذرگاه، در لسان روايات، صراط گفته شده است، كه مفسران آيه ٧١ـ٧٢ سوره مريم[١] را نيز ناظر بر آن دانسته اند.

---

[١] (وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلاّوارِدُها كانَ عَلى رَبِّكَ حَتْماً مَقْضيّاً * ثُمَّ نُنَجّي الَّذينَ اتَّقَوا وَ نَذَرُ الظّالِمينَ فِيها جِثيّاً) (مريم/٧١ـ٧٢): هيچيك از شماها نيست مگر اينكه وارد آن (دوزخ) مى شود، واين مطلب حكم قطعى خداوند است. سپس پرهيزگاران را نجات مى دهيم، وستمگران را كه به زانو در آن درافتاده اند، رها مى كنيم. در تفسير اين آيه نظر ديگرى هست كه تفصيل آن را در كتاب پرسش ها و پاسخ ها آورديم.