احکام قضایی - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ٦٢ - حكم اقسام قتل
٢- دويست گاو؛
٣- هزار گوسفند؛
٤- دويست دست لباس؛
٥- هزار دينار [١].
٦- ده هزار درهم [٢].
اين مقدار ديه را بايد در مدت يك سال بپردازد و تأخير براى او جايز نيست، مگر با رضايت ولىّ مقتول [٣]. پرداخت اين ديه بر ذمّه خود جنايت كار است، نه عاقله و يا بيت المال [٤].
ب- ديه قتل شبه عمد: ديه اين قتل اختيار بين شش نوع ديه قتل عمدى است (كه ذكر شد [٥]). اين ديه نيز لازم است از مال جانى پرداخت شود. نه عاقله و احتياط آن است كه (در پرداخت آن) تا دو سال به او مهلت داده شود [٦].
ج- ديه خطاى
محض: ديه اين قتل نيز همان شش نوع ديه عمدى است [٧]. و نسبت به عمد و شبه عمد در
سن شتر و صفت آن و در مهلت پرداخت، داراى تخفيف است؛ زيرا اين ديه در سه سال- در
هر سال
آن گرفته مىشود
[٨].
پرداخت ديه قتل خطا بر عهده عاقله است و جنايت كار ضامن نمىباشد و عاقله نيز نبايد از قاتل در خواست كند [٩].
يك نكته
١- آنچه از مقادير ديه ذكر شده ديه مرد آزاد مسلمان است. اما ديه زن آزاد مسلمان
١- دِینار عبارت است از واحد طلاِی مسکوک وو هر دِینار ِیک مثقال طلاِی مسکوک است.
درهم عبارت است از واحد مسکوک نقره که وزن و بهاِی آن در عصرهاِی مختلف متفاوت بوده است.
٢- تحرِیر الوسِیله، ج ٢، ص ٥٥٤، مسأله ١.
٣- همان، ص ٥٥٥، مسأله ٧.
٤- همان، ص ٥٥٦، مسأله ١٢.
٥- همان، مسأله ١٣ ـ ١٤.
٦- همان، ص ٥٥٧، مسأله ١٥ ـ ١٦.
٧- همان، ص ٥٥٦، مسأله ١٣.
٨- همان، ص ٥٥٧، مسأله ١٩.
٩- همان، مسأله ٢٢.