جلوهاى از حكومت علوى - رحمتی، رضا؛ بینش، عبدالحسین - الصفحة ١٠٤
نداشتن انگيزه مىدانيم كه اميرمؤمنان عليه السلام از آن رو فرمان عزل معاويه را صادر كرد كه او را از نظر دينى و اخلاقى شايسته زمامدارى نمىدانست. اين در حالى بود كه بيشتر مردم به وجود معاويه در شام عادت كرده بودند چون در زمان سه خليفه پيشين حاكم آنجا بود. «١» و به عنوان مرزبان اسلام در سرزمين شام شناخته مىشد. بنابراين انگيزهاى براى جنگ با او نداشتند.
اين مطلب از ميان سخنانى كه دو طرف پس از اعلام حكميّت از سوى معاويه با هم رد و بدل كردند، به خوبى دانسته مىشود. سپاهيان معاويه مطرح كردند: به چه دليل ما بايد يكديگر را بكشيم؟ ما مسلمان هستيم. با نابودى ما و شما عراق و شام به خطر مىافتد و از نابودى هر يك سودى حاصل ديگرى نخواهد شد. از اشعارى كه برخى از سپاهيان امام عليه السلام سرودند و نيز گفتههاى اشعث بن قيس برمىآيد كه اين گفتهها سپاه عراق را متقاعد ساخت و براى جنگ فايدهاى نمىديدند، جز آنكه نيروهاى دو سپاه را نابود مىسازد. «٢»