غرب شناسى(2) سطح(2) - نصر آبادی، محمد باقر - الصفحة ٢٥
آغاز كننده گسترش كشت و استعمال مواد مخدّر در كشورهاى تحت سلطه، شركت هند شرقى انگلستان بوده است. اين شركت پس از ورود به هند، مشوّق كاشت و تجارت ترياك در هندوستان و عامل توسعه مصرف آن كشور و ساير كشورهاى آسيايى شد. هر چند ژاپن توانست مردم كشور خود را تا حدودى از اعتياد دور نگه دارد، ولى مبارزه چين عليه توسعه مصرف ترياك با استعمار انگليس منجر به دو جنگ مهم بين آن دو كشور و در نتيجه شكست چين در هر دو جنگ در سالهاى ١٨٤٠ و ١٨٥٨ ميلادى شد و پس از آن تجارت ترياك در چين نيز به صورت قانونى درآمد. «١» اعتياد به مواد مخدر در ايران از زمان قاجاريه شروع شد و اين مقارن با زمانى است كه استعمار انگليس مىكوشيد كشورهاى همسايه هند را تضعيف كند. در سال ١٢٤٩ ه. ش قرار داد تجارى بين شركت هند شرقى و ناصر الدين شاه منعقد شد كه بخشى از آن مربوط به ترياك بود. اين قرار داد از چند جهت باعث گسترش مصرف ترياك در ايران شد. اول اينكه از اين زمان به بعد، دربار ايران وابسته به درآمد حاصل از فروش ترياك شد. دوم اينكه خشخاش كه تا اين زمان در ايران يك گياه خودرو بود، به صورت يك محصول زراعى درآمد و زمينهاى زيادى به زير كشت آن رفت. سوم اينكه عوامل دولت انگلستان شيره ترياك را كه ناشى از مصرف آن بود، گرانتر از خود ترياك مىخريدند و بدين ترتيب عدهاى براى فروش شيره ترياك به صورت حرفهاى به كشيدن ترياك روى آوردند. «٢» بدين ترتيب استعمارگران به وسيله زور، قانون، تشويق و تبليغ، كشت و تجارت و مصرف مواد مخدر را در كشورهاى تحت سلطه گسترش دادند و بدين ترتيب موفق شدند. جوانان اين گونه كشورها تا حد زيادى در قيد و بند كنند.
روشهاى نفوذ و سلطه استعمار و امپرياليسم جديد ١. دست نشاندگان داخلى و بومى:
استعمار نوين با خارج كردن نيروهاى نظامى و عوامل شناخته شده خود از مناطق