احكام اموات - گلپايگانى، سيد محمد رضا - الصفحة ١٣ - وصيت بر يك سوّم ٣/ ١ يا يك پنجم ٥/ ١
داشته باشد؟ فرمود: ٣/ ١ هرچند كه ٣/ ١ هم زياد است. ليكن در روايتى امير المؤمنين (ع) ميفرمايد: بهترين وصيت جهت خود انسان اينست كه به يك پنجم از اموالش وصيت كند چرا كه خداوند در آيه خمس به ٥/ ١ جهت خود راضى گشته[١].
اين هم گوشهاى از روايات وصيت اكنون دنباله بحث را از نظر فقهى مطابق فتواى حضرت آيت اللّه العظمى آقاى گلپايگانى پى ميگيريم.
(م ٢٧٠٣) وصيت آنست كه انسان سفارش كند بعد از مرگش براى او كارهائى انجام دهند، يا بگويد: بعد از مرگش چيزى از مال او ملك كسى باشد، يا اينكه چيزى از مال او را بكسى تمليك يا صرف در خيرات و مبرّات كنند يا براى اولاد خود و كسانيكه اختيار آنان با اوست قيّم و سرپرست معين مند و كسى را كه باو وصيّت مىكنند وصىّ ميگويند[٢].
(م ٢٧٠٤) كسيكه نمىتواند حرف بزند، اگر با اشاره، مقصود خود را بفهماند، براى هر كارى مىتواند وصيت كند ولى كسيكه مىتواند حرف بزند بنابر احتياط اكتفا به اشاره و نوشته نكند.
(م ٢٧٠٥) اگر نوشتهاى به امضاء يا مهر ميّت ببينند، چنانچه مقصود او را بفهماند و معلوم باشد كه براى وصيت كردن نوشته، بنابر احتياط لازم بايد تا مقدار ثلث مطابق آن عمل كنند ولى نسبت بسهم صغير اين احتياط خلاف احتياط است ليكن بعد از بلوغ تا مقدار ثلث اين احتياط را ترك نكند. بلكه اگر بدانند مقصودش وصيت كردن نبوده و چيزهائى را نوشته است كه بعدا مطابق آن وصيت كند احتياط واجب آنست كه بآن عمل نمايند و نسبت بسهم صغير احتياط مراعات شود.
[١]. وسائل جلد ٦ ص ٣٦١.
[٢]. به وصيّتكننده موصى و به وصيّتشونده وصىّ و به كسى كه به نفع او وصيّت مىشود موصى له و به اشياء مورد وصيّت موصى به گفته ميشود.( مؤلف)