کشف الغمة ت و شرح زواره‌ای
(١)
مقدمه
٢ ص

کشف الغمة ت و شرح زواره‌ای - اربلی، علی بن عیسی - الصفحة ٩

تيرى كه اجل زند سپرها هيچ است‌

وين محتشمى و سيم و زرها هيچ است‌

چندانكه بروى كار در مينگرم‌

نيكى است كه نيكست و دگرها هيچ است‌

بالجمله عليّ بن عيسى اربلى از بستگان خاندان جوينى است و علاء الدين همان است كه سعدى در چند قصيده مدح او گفته است و ابن ميثم شرح نهج البلاغة را بنام او نوشته است رحم اللّه جميع أهل الحق من الماضين و الغابرين.

و از جمله أبيات سعدى است:

سپهر منصب و تمكين علاء دولت و دين‌

سحاب رافت و باران رحمت وابل‌

تو نيكبخت شوى در ميان وگرنه بس است‌

خداى عزّ و جل رزق خلق را كافل‌

و باز گويد:

بزرگ روى زمين پادشاه صدرنشين‌

علاء دولت و دين صدر پادشاه نشان‌

كه گره نان اكابر نخست فرمانش‌

نهند بر سر و پس سر نهند بر فرمان‌

چنان رمند و روند أهل بدعت ار نظرش‌

كه از مسيحا دجال و از على شيطان‌

هزار دستان بر كل سخن سراى چو سعدى‌

دعاى صاحب عادل علاء دولت و دين را

وزير مشرق و مغرب امين مكه و يثرب‌

كه هيچ ملك ندارد چو او حفيظ امين را

در آن حرم كه نهندش چهار بالش عزت‌

جز آستان نسزد خواجگان صدرنشين را

و در روضات درباره عليّ بن عيسى گويد او از بزرگان محدثين شيعه و أعاظم علماى مائه هفتم بود و از سيد رضيّ الدين بن طاوس و سيد جلال الدين عبد الحميد بن فخار موسوى و شيخ برهان الدين ابى الحسين أحمد بن على غزنوى و بسيارى از افاضل علماى فريقين روايت دارد و در علت آنكه او را لقب وزارت دادند گويند: چندى وزارت يكى از خليفه‌زادگان بني العباس داشت آنگاه آنرا رها كرد و بعلم و حديث روى آورد و احتمال دارد كه او بعلى بن عيسى بن داود كه وزير مقتدر بود در حدود سال سيصد اشتباه شده باشد.

و در كتاب امل آلامل گويد الشيخ بهاء الدين أبو الحسن عليّ بن أبي الفتح الاربلى كان عالما فاضلا محدثا ثقة شاعرا أديبا منشيا جامعا للفضائل و المحاسن له كتب منها كشف الغمّة من معرفة الأئمّة جامع حسن فرغ من تاليفه ليلة الحادي و العشرين من شهر رمضان ليلة القدر من سنة سبع و ثمانين و ستمآئه و له رسالة الطيف و ديوان شعره و عدة رسائل و له شعر كثير في مدح الأئمّة