آنچه مى‌بينى همه ما و مثل ما بدان مبتلا است و آنچه باعث خوف من و تو از شايعه‌ها و دروغ پراكنى‌ها است و خوف از مرگ و رهايى از طبيعت و افكندن خرقه نيز ازاين قبيل است كه بايد از آن اتّقاء[٢] نمود؛ [همه ناشى از توجه و استمداد و عبوديت غير حق و اتكّال و اعتماد به غير خداست‌].

و در اين صورت مراد از: «وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ»[٣] افعال قلبى است كه در ملكوت، صورتى و در فوق آن نيز صورتى دارد و خداوند خبير است به خطرات قلب همه و اين نيز به آن معنى نيست كه دست از فعاليّت بردار و خود را مهمل بار آور و از همه كس و همه چيز كناره‌گيرى كن و عزلت اتخاذ نما كه آن بر خلاف سنّت الهى و سيره علمى حضرات انبياء عظام و اولياء كرام است.

آنان عليهم صلوات اللّه و سلامه براى مقاصد الهى و انسانى همه كوشش‌هاى لازم را مى‌فرمودند، امّا نه مثل ما كوردلان كه با استقلال، نظر به اسباب داريم بلكه هر چيز را در اين مقام كه از مقامات معمولى آنان است از او- جلّ و علا- مى‌دانستند و استعانت به هر چيز و استعانت به مبدأ خلقت مى‌ديدند و يك فرق بين آنان و ديگران همين است.

من و تو و امثال ما با نظر به خلق و استعانت از آن‌ها، از حق تعالى غافل هستيم و آنان، استعانت را از او مى‌دانستند به حسب واقع، گرچه در صورت، استعانت به ابزار و اسباب است [ولى‌] پيش آمدها را از او مى‌دانستند گرچه در ظاهر نزد ماها غير از آن است و از اين جهت از پيش آمدها، هر چند ناگوار به نظر ما باشد، در ذائقه جان آنان گوارا است.[٤]

[١] - متوسل شدن- پناه بردن

[٢] - پرهيز كردن

[٣] - سوره حشر( ٥٩): آيه ١٨

[٤] - وعده ديدار، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى رحمه الله، نامه ٢٦/ ٤/ ١٣٦٣