سياست چيست؟ - اختر شهر، رجبعلى - الصفحة ١٥
٤- ١- تعاريفى كه سياست را نوعى رفتار معرفى مىنمايد.
«ويليام بلوم» در تعريف سياست مىگويد:
«سياست يك فعاليت و جريان اجتماعى است كه شامل رقابت و همكارى در اعمال قدرت مىگردد و اوج آن در تصميمگيرى براى يك گروه ظاهر مىشود».[١] بنابراين هرجا روابط قدرتى يا موقعيتهاى ستيزهاى باشد، سياست نيز هست؛ گرچه حكومت هم نباشد. پس موضوع سياست، نوعى رفتار است نه يك نوع نهاد.
قابل ذكر است كه با بررسى دقيق اين تعاريف، مىتوان به دو نكتهى مهم پىبرد.
١) دخالت داشتن عقايد و ارزشها؛[٢] يعنى بسيارى از اين تعاريف، تحت تأثير افكار، عقايد و ارزشهاى خاصّى بوده و از نفوذ ارزشها و جاذبههاى مكتبى در امان نبودهاند. به عبارت ديگر، هر كس بر اساس ذهنيت خود تعريفى بيان مىنمود.
٢) تعيين نشدن حدّ و مرز تعريف سياست؛ يعنى در تعريف اصطلاحى سياست، حدّ و مرز دقيق آن مشخص نشده است و آن را به گونهاى تعريف كردهاند كه يا مانع اغيار نيست و يا جامع افراد نيست. به عنوان مثال در تعاريف دولتمحور و حكومتمحور، حدّ و حدود دولت و حكومت به روشنى مشخص نيست و همينطور در تعاريف قدرتمحور و رفتارمحور نيز ما شاهد قدرت در هر دو نوع آن هستيم. بنابراين براى رهايى از اين دو عامل، مىتوان تعاريف اصطلاحى سياست را به دو دسته تقسيم كرد و همهى تعاريف را به
[١] - بلوم، ويليام، به نقل از« حوزه و روشهاى علم سياست». ص ١٧.
[٢] - اسكندرى، محمد حسين، نگاهى به مفهوم سياست، حوزه و دانشگاه، شماره ٢١، ص ٩٢- ٨٩.