«تقيّه از نظر وجوب و عدم وجوب و بر حسب محلهايى كه ترس از ضرر در آن جاست، احكامى دارد كه در ابواب كتابهاى علماى فقه ذكر شده است. تقيّه در هر حالى واجب نيست؛ بلكه گاهى جايز مى باشد و يا در بعضى از حالات، خلاف آن واجب است؛ مثل اين كه در (مقام) اظهار حق و آشكار كردن آن، براى يارى دين و خدمت به اسلام و جهاد در راه آن باشد. در چنين وقتى، اموال ناديده گرفته مى شوند و جانها ارزش نخواهد داشت».[١]

نتيجه بحث‌

«تقيّه» يك نظريّه كلّى اسلامى است كه خداى تعالى، آن را در قرآن كريم تشريع فرموده است. نصوص سنّت شريف نبوى نيز بر آن دلالت دارند؛ همچنان كه نصوص فراوانى از ائمّه اهل بيت (عليهم السلام) بر آن دلالت دارند و اصحاب و بزرگان، بدان عمل كرده اند و فقها نيز در عرصه هاى گوناگون در مورد آن فتوا داده اند و آن تا روز قيامت اصلى ماندگار است؛ همچنان كه فخر رازى در تفسيرش بدان تصريح نموده و جايى براى انكار آن، باقى نمانده است.

[١] - عقائد الاماميّه: ٨٥.