در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٢٥ - بداء در قرآن كريم

شود. آنچه در برخى از آيات، در مورد تأثير بعضى از اعمال در روزى، سرنوشتها وآزمايشها بيان شده از اين قبيل است.

مسلمانان در اين مطالب، اختلافى ندارند. تنها در معناى لغوى بداء- كه ناسازگار با توحيد است- اختلاف وجود دارد. گفتنى است كه بداء نسبت دادن جهل به خداى سبحان نيست بلكه به اين معناست كه خداوند به دليل خاصّى براى بنده اش چيزى را مقدّر مى فرمايد، سپس طبق دليل ديگرى، تقديرش را عوض مى كند ونتيجه آن عمل خاصّى است كه از بنده صادر شده است. ودر هر دو صورت، اين تغيير وتبديل، وابسته به علم گذشته خداوند است.

حال اگر مخالفان از اين معنا آگاه باشند، خواهند دانست كه آن، مورد اتّفاق همه مسلمانان است واختلاف، تنها لفظى مى باشد.

در اين زمينه علّامه سيد عبد الحسين شرف الدين گفته است:

«دعواى بين ما واهل سنّت در مورد اين مسأله لفظى است ... اگر آنان در اختلاف درباره اين مسأله پافشارى كنند وبه دليل اطلاق لفظ بداء آن را جايز ندانند؛ ما در مقابل حكم آنان، سر فرود مى آوريم. اسم آن را هر طور كه مى پسندند، عوض كنند، و در مورد برادران مؤمن شان از خدا بترسند»[١].

شيخ مفيد (رحمه الله) نيز مى گويد: «در مورد اطلاق لفظ بداء (گفتنى است كه) من باشنيدن از آنها كه واسطه بين بندگان وخدا هستند،

[١] - اجوبه مسائل جار الله: ٧٩.