سيره استاد الفقهاء و المجتهدين ميرزا جواد تبريزى - تبريزى، جعفر - الصفحة ١٨٢ - ميرزاى تبريزى قدس سره و شيوه ى تدريس

مباحث داشتند، مطالب ارائه شده در درس از قوّت و استحكام بالايى برخوردار بود. مرحوم ميرزا قدس سره اساساً معتقد بودند، براى اينكه شاگرد در درس پرورش پيدا كند و قوه‌ى استنباط و اجتهاد او شكوفا شود، بايد نقاط حساس و اساسى مطلب در درس مطرح شود تا ذهن شاگرد به مطالب اصلى معطوف گرديده و در حل آنها به كار گرفته شود كه اگر مطالب اصلى، مهم و كليدى بحث حل شود، بقيه‌ى مطالب خود به خود روشن شده و بر آنها مترتب خواهد گشت؛ از اين رو در مقام تدريس، هرچند بخشى از اقوال و آراى مختلف در مسئله را معترض مى‌شدند، اما سعيشان اين بود كه با اختصار و اجمال از آن عبور كرده و بسط و تفصيل ندهند و تمام آراء، وجوه و انحاء متعدّد آن را مطرح نكنند، به جهت اينكه ذكر وجوه و اقوال متعدّد با تفصيل و بسط كامل، هر چند شاگرد را با اين اقوال و مستندات آن آشنا مى‌كند و از نظر كمّى اطلاعات او را بيشتر مى‌نمايد، اما القاء همه‌ى اينها در مقام تدريس، باعث مى‌شود تا ذهن شاگرد با توجّه به اين اقوال به كار گرفته شده و موجب خستگى او شود و بنابراين از تحليل و موشكافى كامل مطلب در نقاط حساس و اساسى باز بماند. اين در حالى است كه اگر با طرح بخشى از اقوال مهم و وجوه آن، نقاط اساسى و كليدى بحث به شاگردانشان داده شده تا ذهن شاگرد در حل آن به كار گرفته شود. در اين حال قوه‌ى استنباط او پرورش يافته و شكوفا مى‌گردد و بر حل مطلب قدرت پيدا مى‌كند. وقتى شاگرد مطلب را به خوبى حل كرده و با دست يافتن بر كليد مسئله، قدرت نقض و گشودن گره‌ها را پيدا كرد، خود