سر دلبرى، پژوهشى پيرامون راه كارهاى كسب محبوبيت - سبحانىنيا، محمد تقي - الصفحة ٨٣ - تأثير خيرخواهى
خوب و قابل اطمينان به شمار آوَرَد؛ در مشكلات بر او تكيه كند و در دوراهىهاى زندگى، او را مشاور و امين خود قرار دهد.
توضيح آن كه خيرخواهى با انواع گوناگون آن- كه غالباً در قالب تذكّر، نهى، نصيحت و يا مخالفت نمايان مىشود- نوعى محدوديت و دخالت در امور شخصى تلقّى مىشود. از آن جا كه طبع آدمى با محدوديت، سرِسازگارى ندارد و دخالت ديگران را بر نمىتابد، ناخرسندى و دلخورى اوّليه به دنبال مىآوَرَد. همين امر، كدورت فردى را كه نسبت به او خيرخواهى صورت گرفته، فراهم مىآورد؛ امّا آن گاه كه نتيجه مطلوب توجّه به خيرخواهى مشاهده شد و يا با خسارت و زيان ناشى از بىتوجّهى به خيرخواهى روبه رو گرديد، درخواهد يافت كه فرد خيرخواه، خوبىِ او را خواستار بوده است. بنا بر اين، شايسته دوستى و اعتماد است و مىتوان او را به عنوان دوستى همراه و مشاورى امين شناخت.
به هر تقدير، توجّه به خيرخواهىهاى دوستداران در بسيارى موارد، نتيجه مطلوب دارد و آدمى را از خطا و يا زيانى آگاه مىسازد. همچنين پس از مدّتى، فرد را شيرينكام مىكند و به فراموشى سپرده شدن تلخى زودهنگامِ زمانِ خيرخواهى مىانجامد.
امام على (ع) براى تشويق خردمندان نسبت به توجّه به خيرخواهىِ دوستان خالص مىفرمايد:
مَرارَةُ النُّصحِ أَنفَعُ مِن حَلاوَةِ الغِشِّ.[١]
تلخىِ خيرخواهى، سودمندتر است از شيرينى كم گذاشتن از دوستى [و اين، تأييد خلاف واقع كردن است].
[١]. عيون الحكم و المواعظ: ص ٤٨٩ ..