واژۀ «قوت» یا «قوی» در لغت به معانی شدّت، عنف، غلبه، سلطه، قدرت، استطاعت، ثابت، محکم متضاد ضعف و ضعیف است.[١] این معنا در متون فقهی کنایه از فتوای مجتهد و اشاره به متانت دلیل فتواست.[٢] آن گونه که در دنبالۀ مقاله نیز خواهیم گفت، فراوانی استعمال این واژه، به معنای لغوی، در متون فقهی بسیار است و در مقابل ادلّۀ ضعیف و غیر محکم به کار رفته است.

تعاریف اصطلاحی واژۀ قوی در کتاب‌های علم الحدیث

قوی، در معنای عام، روایتی است که ظنّ به صدق صدور آن می‌رود؛ البته گمانی که مستند به غیر جهت صحت یا حسن یا توثیق روایت باشد.[٣] این اصطلاح در کتاب‌های درایة الحدیث معانی متعدّدی دارد و خود به قسم سه گانۀ اعلی، اوسط و ادنی قابل تقسیم است.[٤] معیار این تعاریف نزد برخی حدیث پژوهان، مذهب راوی، و نزد برخی دیگر معنای لغوی است.

الف. تعریف اصطلاحی واژۀ قوی بر مبنای مذهب راوی

ترکیب راویان امامی در سند:

١. معادل با حدیث صحیح.[٥]

٢. روایتی که همۀ افراد سلسلۀ سند امامی ممدوح باشند، امّا مدحی که به مرتبۀ حدیث حسن نرسد.[٦]

[١]. کتاب علم الدرایه تطبیقی از دکتر سید رضا مؤدب (قم، ١٣٨٤) از جمله این آثار است.

[٢]. منتقی الجمان، ج١، ص١٤؛ مشرق الشمسین، ص٢٧٠؛ الرعایة، ص١٦٣.

[٣]. منتقی الجمان، همان.

[٤]. مشرق الشمسین، ص٢٧٠.

[٥]. همان، ص٢٦٩.

[٦]. ر.ک: الرعایة، ص٧٧.