اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٣٤٩ - تأثیر بالقوه افزایش قیمت نفت اوپک عربستان سعودی

سند شماره (٢)

٢ ژانویه ١٩٧٨ ١٢ دی ١٣٥٦طبقه بندی: خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا جده به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی

موضوع: تأثیر بالقوه افزایش قیمت نفت اوپک عربستان سعودی.

آنچه در ذیل آمده نمایانگر اتفاق نظر اعضاء کمیته نفتی سفارت و ریاض و کنسولگری تهران می باشد.

١ تصمیم ٥/١٤ درصد افزایش قیمتی که در کنفرانس وزیران اوپک در ابوظبی گرفته شد، احتمالاً

نشانگر تصمیم غالب عربستان سعودی برای حفظ وحدت اوپک در پاسخگویی به غرب و به خصوص

آمریکا در اتخاذ میانه روی در تعیین قیمتهاست. تمایل به برقراری وحدت با مشاورتهای دو جانبه

فشرده ای که قبلاً از کنفرانس صورت گرفت، نشان داده شده است. این مشاورتها در اوائل پاییز آغاز شد، و

یمانی وزیر نفت عربستان سعودی پس از چند سال به ونزوئلا سفر نمود و به دنبال آن مانی العطیبه وزیر

نفت ابوظبی، تقریبا به تمام پایتختهای خاورمیانه ای اوپک سفر کرد. و چند روز قبل از برگزاری کنفرانس،

وزرای نفت و دارایی قطر و ابوظبی و الخلیفه وزیر نفت کویت و یکی از مقامات شرکت ملی نفت ایران به نام

پرویز مینا از شاه نشین (عربستان سعودی م) دیدار کردند. بسیاری معتقدند که همین دیدارها موقعیت را

برای تصمیم گیری بر سر قیمت نفت در ابوظبی آماده کرد.

٢ در همان حال، عوامل خارجی نیز بر افزایش قیمت فشارهایی وارد نمودند که مهمترین این عوامل

کاهش تولید نفت ایران در اوائل ماه دسامبر در نتیجه مشکلات درونی بود. این عامل به همراه عدم ممانعت

شرکتهای نفتی در برابر افزایش قیمتها قبل از کنفرانس، و نیز تقاضای شدید پاییزی اروپا برای نفت سبب

شد که تولید اضافی از بین برود. علاوه بر این، تجدید نیروی دلار در پاسخ به برنامه حمایت آمریکا تأثیر

چندانی بر طرز تفکر سعودیها نداشت. مقامات سعودی اظهار داشتند که اکنون موقع آن نیست که بتوان

قیمت نفت را بر اساس این تجدید نیرو افزایش داد، چون برای اثبات کاربرد این برنامه حداقل چند ماه

لازم است.

٣ در مقابل، تلاشهای اوست برای ممانعت از افزایش قیمت اساسا محدود به تماس با نمایندگان

عالیرتبه آمریکایی و بیانیه ای عمومی نسبتا ملایم توسط برنز کمیسیونر انرژی از آلمان غربی بود. این

تلاشها ظاهرا نتوانسته بود سعودیها را متقاعد به اتخاذ یک روش حاکی از تندروی در برابر فشار

هماهنگ دیگر اعضاء اوپک بنماید. و نتیجه این شد که قیمت نفت در سال ١٩٧٩، ده درصد افزایش یابد و

در سال ١٩٨٠ نیز در صورتی که افزایش دیگری حاصل نشود حدود ٥/١٤ درصد دیگر بالا برود. این

ارقام هم برای میانه روها و هم برای تندروها منافعی به همراه دارد. چون هر دوی آنها می توانند قیمتی را

که به نفع خودشان است انتخاب نمایند.

٤ اولین عکس العملهای محلی در تلگرام مرجع گزارش گردید. زکی یمانی در مصاحبه مطبوعاتی

پس از کنفرانس اظهار داشت که سعودیها در نظر داشتند که افزایش کمتری در قیمت به وجود آید، لیکن

بیانات ولیعهد عربستان سعودی در روز بعد از آن با تأکید بر ١٠ درصد افزایش قیمت آن را «منطقی و

عینی» خواند و کاهش ارزش دلار و رشد تورم را سبب این افزایش قیمت اعلام نمود.

٥ محاسبات نشان می دهد که اگر میزان تولید معادل ٥/٨ میلیون بشکه در روز باقی بماند، عربستان

سعودی درنتیجه این افزایش قیمت در سال ١٩٧٩ معادل ٨/٣ میلیارد دلار پول اضافی در قبال نفت