معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٣٣ - گفتوگو با مجيد بحريني؛ کارآفرين برتر - قصیری بهمند سودابه
گفتوگو با مجيد بحريني؛ کارآفرين برتر
قصیری بهمند سودابه
مجيد بحريني، متولد ١٣٥٨ و دانشآموختهي رشتهي کشاورزي است. ايشان رتبهي اول را در اولين جشنوارهي خلاقيت، نوآوري و کارآفريني در سطح دانشگاههاي کشور در سال ١٣٨٣ کسب کردند و در اولين همايش ملي مديريت کارآفريني نيز بهعنوان کارآفرين برتر معرفي شدند. در اين گفتوگو نظر ايشان را راجع به عوامل موفقيت و مشکلات در راه کارآفريني و ايجاد کسب و کارهاي خلاقانه جويا شديم:
* از چه هنگام اولين جرقهي ايجاد يک کسب و کار مستقل خلاقانه به ذهن شما متبادر شد؟
در دوران دانشجويي در مقطع کارشناسي، با شروع مباحث ايجاد تعاونيهاي دانشجويي در سال ٨٢-١٣٨١به فکر داير کردن اولين تعاوني دانشجويي در حوزهي کشاورزي افتادم. تعاوني شامل يک هستهي ٥ نفره از تخصصهاي مختلف در ايجاد يک شغل جديد بود و اعضاي تعاوني نيز در سال اول حدود ٦٠-٧٠ نفر بودند. از طريق حقعضويت اعضا و بدون دريافت وام، روي توليد و عرضهي متفاوت ذرت و بذرهاي اصلاح شدهي آن با کارخانجات داخلي و شرکتهاي خارجي وارد گفتوگو شديم.
در اين تعاوني، مباحث جديد در حوزهي کشاورزي و عرضهي محصولات کشاورزي مطرح شد. اولين فکر در حوزهي کارآفريني بعد از تشکيل تعاوني، دربارهي نحوهي توزيع ذرت شيرين(sweet corn) بود. پاپ کورن يکي از انواع ذرتهاست که مورد مصرف عمومي قرار ميگيرد. ذرت شيرين يکي ديگر از ذرتهايي است که بهعنوان مکمل غذايي استفاده ميشود و در نهايت اين محصول هم سالهاي گذشته بهعنوان محصول جديد به بازار عرضه شد. تعاوني ما، همواره به صورت گروهي(team work) کار کرده و با همين روند، بعد از انجام يکسري مطالعات کارشناسي و تيمي، متوجه شديم که در کشور ايران هم شرايط کشت و کار و برداشت اين محصول وجود دارد و هم بازار هدفش خوب و متناسب است. شرايط کشت اين محصول در ايران به دليل شرايط آب و هوايي، يکي از مزيتهاي اصلي براي اين کار بود و از طرفي وجود يک آفت در زمينهاي کشاورزي کشور مکزيک، باعث شد که اين محصول در کشور ما بهتر و بيشتر از کشورهاي ديگر رونق گيرد. اين عوامل باعث ايجاد يک عرصهي جديد از ذرت در کشور بود که توسط تيم ما به بازار داخلي عرضه شد. از آنجا که به کار خود ايمان داشتيم و با توجه به مطالعاتي که انجام داده بوديم، از دانشگاه درخواست مکاني براي انجام تحقيقات و کار کرديم و به صورت عملياتي وارد کار شديم. اين کار از يک طرف، باعث کسب سود خوب براي دانشجوياني که عضو تعاوني ما بودند شد که در نهايت به افزايش انگيزه براي عضويت در تعاوني ما انجاميد و از طرف ديگر، قابليت عملياتي شدن مباحث تئوري دانشگاهي را براي دانشجويان فعال فراهم آورد.
* مشکلاتي را که در حين کار براي تيم شما بهوجود آمد، چه عواملي شامل ميشدند؟
اولين مشکل ما در ابتداي کار، نبود مراکز کارآفريني و رشد بود. از طرف ديگر نميتوانستيم به دليل تمرکز بر مطالعه و تحقيق به بازاريابي مطلوب و ثبت شرکت بپردازيم. مشکلات مالي و تأمين هزينه نيز از عمده مشکلات من و ديگر کارآفرينان در ابتداي راه است.
بعد از طي اين مراحل، مشکل عمده به قوانين موجود مربوط ميشد. يکي از اين موارد، اين بود که دانشجويان پسر مقطع کارشناسي يا کارشناسيارشد که دورهي سربازي را طي نکرده بودند، نميتوانستند از تسهيلات ارايه شده در حوزهي مشاغل جديد و کارآفريني استفاده کنند. همچنين عدم آگاهي و اطلاع از نحوهي پرداخت بيمه، ماليات، هزينههاي جاري و...، دانشجويان را دچار تنش ميکرد.
مشکل سوم، نبود آموزش و راههاي ايجاد کسب و کار در دانشگاهها براي دانشجويان مقاطع مختلف بود تا با اصول اوليهي کارآفريني و قوانين اين حوزه آشنا شوند.
مشکل بعدي به نبود مراکز راهنماييکننده براي ثبت ايده و مالکيت فکري اختصاص مييابد که براي خود ما نيز اين اتفاق رخ داد.
اين موارد به مشکلات ساختاري مربوط ميشود؛ اما برخي مشکلات نيز به فعاليت خود کارآفرين مربوط است. اولين مشکل در اين زمينه، به عدم گسترش کار و توسعهي فعاليت در يک بازهي زماني توسط خودکارآفرين مربوط ميشود؛ زيرا در صورت عدم رسيدن به برنامهريزي مشخص در زمان معين، امکان بازخورد منفي و سرخوردگي براي فرد پيش خواهد آمد. همچنين عدم توجه به مديريت نيروي انساني از مشکلات مهم در حوزهي کار تيمي و فعاليت گروهي در کسب و کارهاي خلاقانه محسوب ميشود.
مشکلات بعدي به ترتيب، نحوهي ارتباط صحيح با سازمانها، بازاريابي و فروش محصول را شامل ميشود.
* آيا براي گسترش کار خود ايدهي جديدي هم داريد؟
بعد از ايدهي ذرت مکزيکي، به طراحي فضاي سبز و سيستمهاي آبياري پرداختيم. با استفاد از نگاه علمي و تخصصي به ايجاد فضاي سبز و نحوهي آبياري، مطالعاتي در اين زمينه با توجه به آب و هواي اقليمي هر منطقه انجام داديم که هم مشکلات هزينه را براي شرکتها و سازمانها حل ميکرد و هم به ايجاد يک فضاي سبز پايدار کمک ميکرد. از همه مهمتر به صرفهجويي در مصرف آب و بهينه کردن مصرف آن اقدام کرديم.
فعاليت بعدي در حوزهي فنآوري نانو بود. با اين تکنولوژي به استانداردسازي محصولات نانو پرداختيم که کارگزار، بخش توسعهي نهاد رياستجمهوري بود.
* عامل موفقيت شما در حوزهي کارآفريني چه بود؟
اولين و مهمترين عامل، داشتن يک تيم متخصص و فعاليت تيمي است. در اين تيم ارتباط خوب اعضا، استفاده از دانش تخصصي مختلف و انگيزه براي پيشرفت بيش از ساير روشهاست. عامل دوم، پشتکار و تلاش شبانهروزي و بيوقفه است که در عين اين تلاش، همواره بايد ريسکپذير بوده و از شکست هراسي نداشت.
همچنين علاوه بر کسب توانمندي مالي، کارآفرينان بايد تخصص کافي را نسبت به پارامترهاي مؤثر در بازار داشته باشند.
* پيشنهاد شما براي کساني که ميخواهند به حوزهي کارآفريني وارد شوند، چيست؟
پيشنهاد ميکنم که کارآفرينان براي آشنايي با روند اجرايي کار، مدتي بهعنوان کارآموز يا همکار با برخي شرکتهاي کارآفرين همکاري داشته باشند تا کسب تجربه کنند و عوامل مؤثر را در مديريت شرکت و نيروي انساني و ارتقاي بهرهوري بياموزند.
در يک کسب و کار موفق، عامل مهم، نيروي انساني موفق و کارآمد است؛ به همين دليل، توصيه ميکنم که اقدام به شکلدهي يک تيم کاري و حرفهاي کنند و از اين طريق فعاليت خود را استوار سازند.