معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٩ - بخش اجتماعي - مهرپناه نازنین
بخش اجتماعي
مهرپناه نازنین
جوانان و تکنولوژي
پيش از اين در طول تاريخ، دانشآموزان زيادي بودند که به منابع چنداني دسترسي نداشتند و بيشتر اين منابع از تکنولوژيهاي ارتباطي الکترونيکي برگرفته شدهاند که به سرعت گسترش پيدا کردهاند. پيامهاي فوري نسبتاً ٣٠% سريعتر از ايميل هستند. اين طيف شگفتانگيز تکنولوژيهاي جديد، بسياري از پتانسيلهاي آموزشي و نيز چالشهاي جدي را به دانشآموزان و معلمان عرضه ميکند. چالش همهجانبه براي مدارس اين است که تکنولوژيهاي جديد را بهعنوان ابزارهايي مثبت براي آموزش، يادگيري و ايجاد روابط با آغوش باز ميپذيرند؛ درحاليکه در همان زمان، خطرهاي ايمني مربوط به آن را شناسايي و به آنها اشاره ميکنند. دانشآموزان در اين ميان، يک قطبنماي اخلاقي دارند که با آن راه خود را در دنياي مجازي پيدا ميکنند؛ اما تجربهي آنها در ارزيابي خطر و پيشبيني و نيز سنجش عواقب احتمالي اين گزينههاي رفتاري، محدود است.
به نظر ميرسد، جوانان روشهايي از تکنولوژي را استفاده ميکنند که با والدين و معلمانشان متفاوت است. افراد بالغ عموماً از تکنولوژيهاي ارتباطي و اطلاعات، بهعنوان ابزاري عملي براي اهداف تجاري و کاربردي استفاده ميکنند. والدين و معلمان به تکنولوژي بهعنوان ابزاري سودمند جهت دستيابي به دانش جديد و آموزش نگاه ميکنند.
از طرف ديگر، جوانان به تکنولوژي بهعنوان بخش ضروري زندگي اجتماعي و ساخت يک هويت مينگرند. به نظر ميرسد موبايل براي زندگي اجتماعي جوانان- بهخصوص در استراليا- کليدي و اساسي است. آنها به ابزاري تبديل شدهاند که منعکسکنندهي هويت جوانان شدهاند. جديدترين موبايلها با وسيعترين امکانات در دست جوانان است. نقاط عطف جوانان نسلهاي پيشين، شامل: ترک مدرسه، پيدا کردن شغل يا خارج شدن از منزل بود؛ درحاليکه نقاط عطف جوانان امروزي، موبايل و پيوستن به سايتهاي شبکههاي آنلاين اجتماعي است.
جوانان و اينترنت
تکنولوژي براي جوانان ارزش زيادي دارد؛ زيرا از مواردي است که دانش و خلاقيت آنها در آن، فراتر از افراد بالغ است. در هر حال، شايد اين امر در مورد تکنولوژي موبايل درست باشد، اما ممکن است در استفاده از اينترنت صحيح نباشد. جوانان (حداقل در کانادا) شايد در واقع از تکنولوژي بهصورت پيچيده استفاده نکنند؛ تنها ٢٨% جوانان ١٢ تا ١٧ سال در استفاده از اينترنت مهارت زيادي دارند و حرفهاي هستند، ٤٨% نسبتاً ماهر هستند و ٢٤% مهارت ندارند. طي يک تحقيق، برآورد شده است که جوانان ١٣ تا ١٧ سال در مورد شبکههاي اجتماعي يا ديگر موارد ارتباطي در استراليا، بيش از افراد بالغ هوشيار هستند.
جوانان هميشه آنلاين هستند و در حال ارتباط با تکنولوژي. محققان کانادايي دريافتهاند که در کانادا جوانان ١٢ تا ١٧ ساله، معمولاً ١٣ ساعت در هفته آنلاين هستند؛ درحاليکه افراد بالغ ١٩ ساعت آنلايناند.
يکي از مطالعات در مورد جوانان ٥ تا ١٦ سال، نمايانگر اين است که ميانگين ساعاتي که آنان در هفته آنلاين هستند تنها ١٠ ساعت است و تنها تعداد اندکي از جوانان (٣٧%) تأييد کردند که اينترنت بخش مهمي از کار روزانهي آنهاست (در مقايسه با ٥١% افراد بالغ).
بچههاي استراليايي بهطور متوسط يک ساعت و ١٧ دقيقه در روز از اينترنت استفاده ميکنند؛ يعني ٩ ساعت در هفته و هر روز کارهاي زير را انجام ميدهند:
* ٤٩ دقيقه براي فعاليتهاي اينترنتي مانند: پيغام دادن، ديدن وبسايتهاي اجتماعي و ايميلها؛
* ١٥ دقيقه اشتغال به بازيهاي آنلاين؛
* ١٣ دقيقه انجام تکاليف درسي روي کامپيوتر و اينترنت.
بيشتر محققان بر اين عقيدهاند که اينترنت براي جوانان يک روش متداول و سالم براي برقراري ارتباط با همگروههاي خود است.
در کانادا نيز، اينترنت براي ٦١% جوانان ١٢ تا ١٧ سال، جزو زندگي اجتماعيشان است و ٨٨% در ديگر فعاليتهاي اجتماعي شرکت ميکنند (در مقايسه با ٧٠% افراد بالغ)، و از ٥٩% شبکههاي اجتماعي آنلاين بازديد کرده يا چند بار در هفته از آنها استفاده ميکنند.
فاصلهي تکنولوژيکي بين نسلها شامل صحبت کردن از طريق «نت» است، به زباني که به ندرت در ديگر زواياي زندگي جوانان مورد استفاده قرار ميگيرد و شامل اختصارات، کلمات اختصاري، تغييرها روي کلمات، شکلکها (آيکنهايي که نشاندهندهي احساسات افراد برقرارکنندهي ارتباط است) يا آواتارها (آيکونهاي گرافيکي و افراد آنلايني که نشاندهندهي کاربر هستند) است. يک فاصلهي شگفتانگيز کوچک بين چگونگي فکر کردن والدين در مورد اينکه فرزندانشان چگونه از تکنولوژي استفاده ميکنند و واقعيت فعاليتهاي مخاطرهآميزي که بيشتر آنها در عمل با آن مواجه ميشوند وجود دارد. خانوادههاي استراليايي دريافتهاند که بيشتر والدين (٩٧%) خود از اينترنت استفاده ميکنند و با استفاده از آن احساس راحتي ميکنند. در هر حال شايد آنها از ويژگيهاي پيچيدهي آن مانند: بلاگها، وبسايتهاي مخصوص به اشتراک گذاشتن ويديوها، چترومها و سايتهاي شبکههاي اجتماعي استفاده نکنند.
٢٢% بچههاي استراليايي بين ٤ تا ٨ سال، براي استفاده از موبايل در خانه مقرراتي دارند و ٤٩% نيز براي استفاده از اينترنت داراي يک سري ضوابط هستند. در عين حال، بيشتر والدين به قضاوت فرزندان خود از اينترنت اطمينان دارند و بعضي اوقات خود بچهها انتخاب ميکنند که چه کاري را در اينترنت انجام دهند (٨٣%). در هر حال، بيشتر والدين (٨١%) از يکسري وبسايتهاي خاص يا فعاليتهاي آنلاين اطمينان حاصل کرده و آنها را چک ميکنند. بعضي از والدين نيز در بعضي اوقات در زمان استفادهي فرزندانشان از اينترنت، صفحهي مانيتور را نگاه ميکنند. ديگر والدين نيز در مورد اينکه فرزندانشان در خانهي ديگر افراد در اينترنت چه چيزي ميبينند، با آنها صحبت ميکنند. والدين اشاره ميکنند که در موارد زير کنترل بچهها سخت است:
- والدين هميشه نميتوانند صفحهي مانيتور آنها را ببينند يا اينکه بفهمند بچهها چهکار ميکنند.
- نميتوانند متوجه شوند که بچههايشان چه مقدار زمان براي انجام اين فعاليتها سپري ميکنند.
- بچهها در برابر محدوديتهاي زماني مقاومت ميکنند.
- جلوگيري از مواجه شدن بچهها با مفاهيم نامناسب دشوار است.
- چک کردن کارهايي که بچهها با موبايل و کامپيوترهاي خود در خارج از خانه انجام ميدهند دشوار است.
- بچهها ميتوانند براي دستگاههاي خود رمز بگذارند و يا تاريخچهي کارهاي خود را پنهان کنند.
- والدين به سختي ميتوانند پا به پاي فرزندان خود با تکنولوژي جلو بروند.
جوانان و موبايل
دانشآموزان براي مسيج دادن و صحبت کردن از موبايل استفاده ميکنند. مطالعات در مورد خانوادههاي استراليايي نشان داده است که:
- ٥٤% بچههاي ٨ تا ١٧ سال موبايل شخصي دارند.
- با افزايش سن، ميزان استفاده از موبايل نيز افزايش پيدا ميکند.
- دختران بيشتر از پسران از موبايل استفاده ميکنند.
استفادههاي مثبت از موبايل:
- تسهيل برقراري ارتباط و توسعهي روابط؛
- افزايش امنيت شخصي؛
- عکسهاي گرفته شده توسط موبايل ميتواند جزو کارهاي مدرسه گنجانده شود.
- فرصتهاي شخصي براي توسعهي ارزشها و مهارتهاي مربوط به شهروندي ديجيتال؛
- ترويج و توسعهي مهارتهاي تکنولوژيکي و رسانهاي.
استفادهي نامناسب از موبايل:
- فوروارد کردن پيغام و عکس بين دانشآموزان بدون اجازه؛
- استفاده از موبايل براي گرفتن عکس از صحنههاي نامناسب؛
- استفاده از موبايل براي دانلود کردن موارد نامناسب.
نتيجهگيري
با توجه به موارد فوق، ميتوان چنين نتيجهگيري کرد که والدين همواره در مورد نحوهي استفادهي فرزندانشان از اينترنت دچار نگرانيهايي هستند که البته اين نگرانيها تا حدي صحت دارد. تکنولوژي و اينترنت نيز مانند ديگر موارد، هم از جنبههاي مثبت برخوردار است و هم از جنبههاي منفي. لازم به ذکر است که بايد در استفاده از آن دقت کرد و به گونهاي مفيد از آن استفاده کرد؛ چرا که براساس تحقيقات موجود، استفادهي بيش از حد عواقب بدي به دنبال دارد.
بعضي جوانان به اينترنت اعتياد پيدا کردهاند و دچار بعضي اختلالات شدهاند، مانند: هراس اجتماعي، خصومت، افسردگي، بيشفعالي و مشکلات عاطفي، و عدم رفتارهاي اجتماعي و اختلالات رواني.
استفادهي زياد از اينترنت، ممکن است باعث ديگر اختلالات نيز بشود و فرد ناهنجاريهايي از خود نشان دهد، مانند: قمار، جنون ايجاد حريق، کشيدن مو، ميل و اشتياق به دزدي، طغيان خشم غيرقابل کنترل و...
منبع: http://www.amf.org.au