آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١١
معرفي هاي گزارشي
كليات
كتابشناسى جامع ملاصدرا
ناهيد باقرى خرمدشتى, با همكارى فاطمه عسگرى, چاپ اوّل, تهران, بنياد حكمت صدرا, كتابخانه ملى جمهورى اسلامى ايران, ١٣٧٨, ٥٠٦ص, وزيرى.
اين كتاب, كتابشناسى و نسخه شناسى موضوعى آثار صدرالمتألهين است. كتاب داراى دو بخش است ١) خطى ٢) چاپى, در بخش خطى كتاب هاى ذيل عناوين ادبيات, تفسير, حديث, عرفان و اخلاق, فلسفه, كلام, منطق, و متفرقات گزارش شده است. در بخش دوم كتاب هاى چاپ شده ملاصدرا در دو قسمت چاپ سربى و چاپ سنگى فهرست شده و آنگاه پايان نامه هاى دكترى, كارشناسى ارشد تدوين شده درباره ملاصدرا گزارش شده است. كتاب هايى كه در ضمن آنها از ملاصدرا سخن رفته است و نيز كتاب ها و مقالاتى كه درباره صدرالمتألهين نوشته شده است, بخش ديگرى از كتاب را تشكيل مى دهد. در بخش نسخه هاى خطى مطالب در دو قسمت كتابشناسى و نسخه شناسى آمده است. در بخش كتابشناسى به اجمال از كتاب و محتوى آن سخن رفته است و در بخش نسخه شناسايى به تفصيل نسخه هاى موجود كتاب شناسايى و گزارش شده است.
تحليل فرايندى خط مشى گذارى
محمّد سعيد تسليمى, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٨, ٢١١ص, وزيرى.
كتاب براى مقطع كارشناسى رشته مديريت تدوين شده است و در آن نخست خط مشى گذارى تعريف شده, تعامل آن با عوامل سازمانى بررسى گشته, تعامل آن با عوامل انسانى و با سيستم اطلاعاتى و فنى تحقيق شده است. عناصر تصميم گيرى, فرايند تصميم گيرى, تجزيه و تحليل تصميمات طرح ريزى, عوامل منطقى خط مشى گذارى, هدف گذارى از مباحث ديگر كتاب است.
آموزش بزرگسالان و آموزش مداوم
پيتر جارويس/ مترجم: غلامعلى سرمد, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٨, ٣٥٢ص, وزيرى.
كتاب براى دانشجويان رشته علوم تربيتى در مقطع كارشناسى و كارشناسى ارشد تدارك ديده شده است. بحث هايى از قبيل توجيه آموزش بزرگسالان, مفاهيم آموزش بزرگسالان, يادگيرى فراگير بزرگسالان, تدريس بزرگسالان, ديدگاه هاى نظرى در اين باره, آموزش از راه دور, معلمان بزرگسالان, طراحى برنامه هاى آموزش و بررسى درك عمل, نظريه و پژوهش محتواى كتاب را تشكيل مى دهد.
جمعيت شناسى جهان
مهدى امانى, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٨, ١٢٧ص, وزيرى.
كتاب براى مقطع كارشناسى رشته علوم اجتماعى تدوين شده است و مسائلى از قبيل طرح مسأله شمارش جمعيت, تاريخ پيدايش انسان, چشم انداز آينده, جمعيت جهان و روند توسعه و بررسى مهاجرت هاى بين المللى مورد بحث قرار گرفته است. نويسنده در تأليف كتاب از كتاب جمعيّت جهان ژاك والن فرانسوى بهره فراوان برده است.
ارزشيابى كيفى
روزيتاپل ـ ترجمه عبداللّه نجفى, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٨, ١٢٩ص, وزيرى.
كتاب براى رشته كتابدارى و اطلاع رسانى در مقطع كارشناسى ارشد تدوين شده است.
در اين كتاب مباحثى از قبيل ميزان استفاده از كتاب خانه, ساعات كار استفاده از مجموعه, اسناد استفاده نشده, جستجوى اقلام شناخته شده, جستجوى موضوعى, سرعت خدمات فنى كتاب, سرعت امانت بين كتابخانه اى, رضايت مندى استفاده كنندگان و رضايت مندى استفاده كننده از خدمات ارائه شده از راه دور مورد بحث قرار گرفته است.
هزار و يك كلمه ج٣
حسن حسن زاده آملى, چاپ دوم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٤٦٩ص, وزيرى.
جلد سوم از مجموعه (هزار و يك كلمه) آيت الله حسن زاده آملى است كه كشكول و از (موضوعات مختلف نگاشته مى شود. گاهى (كلمه)ها فراتر از بحث معمولى است و عنوان رساله به خود گرفته است. موضوعات كلمه هاى اين مجلد درباره فلسفه, عرفان, فقه, كلام, اخلاق, تفسير و علوم قرآن, حديث, تاريخ, ادبيات, رياضيات نگاشته شده است. ١٨ كلمه اين مجموعه بس گسترده و در حكم يك رساله است مانند (رساله در تدوين لغت), (سرگذشت شيخ محمدحسين فاضل تونى) رساله اى درباره جن و….
هزار و يك كلمه ج٤
حسن حسن زاده آملى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٥٢٠ص, وزيرى.
مجموعه اى است از مطالب مختلف و در ادامه مجلدات پيشين. در اين جلد بحث هاى كلامى, فلسفى, عرفانى, اصولى, فقهى, حديثى, علوم قرآنى, رياضى عرضه شده است. برخى از كلمه ها در حدّ رساله هاى مستقل و مفصل هستند, از جمله ادله حركت جوهرى, حركت جوهريه و تحولات ذاتيه, شرح نهج البلاغه (خطبه ١٨٤) رساله مبدأ و معاد و….
فلسفه و كلام
نگاهى به معرفت شناسى در فلسفه اسلامى
حسن معلمى, چاپ اوّل, قم, پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى, ١٣٧٨, ٣١٦ص, وزيرى.
مؤلف در اين كتاب كوشيده است معرفت شناسى را از ديدگاه فيلسوفان اسلامى پى گيرى كند. در بخش اوّل از معرفت شناسى در ديدگاه فيلسوفان پيشين سخن گفته است از جمله: فارابى, كندى, غزالى, فخر رازى, خواجه نصير طوسى و ملاصدرا.
و در بخش دوم معرفت شناسى را از ديدگاه فلاسفه معاصر گزارش كرده است. در اين بخش آراء و انديشه هاى كسانى چون علامه طباطبايى, استاد مطهرى, محمدتقى مصباح, بررسى تدوين و ارائه شده است. در فهرست و نيز عنوان هاى فصول بخش اوّل و سوم آمده است كه ظاهراً اشتباه است و كتاب دو فصل بيشتر ندارد.
قيامت نزديك است
على شيرازى, چاپ چهارم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٤٢٤ص, وزيرى.
كتاب تلاشى است براى تصوير روز حشر بر پايه آيات و روايت و در آن عناوينى از قبيل چگونگى حضور در قيامت, نامه اعمال, دادگاه عدل الهى, شهادت شاهدان, شفاعت و غيره ديده مى شود.
منهج الرشاد لمن أراد السداد
الشيخ جعفر كاشف الغطاء, چاپ اوّل, قم, مركز الغدير للدراسات الاسلاميه, ١٤٢٠, ١٢٢ص, وزيرى.
كتاب پاسخ مرحوم شيخ جعفر كاشف الغطاء به نامه امير عبدالعزيز بن سعود بنيانگذار حكومت سعودى است. در اين كتاب به مباحثى كه در انديشه وهابيت شرك تلقى مى گردد پرداخته شده و به آنها پاسخ داده شده است. مباحثى از قبيل گونه هاى كفر, مفهوم عبادت, ذبح به غير خدا, نذر براى غير خدا, توسل, استغاثه, شفاعت, زندگى پس از مرگ محتواى كتاب را تشكيل مى دهد.
الفلسفه العليا
آية اللّه السيد رضا الصدر, چاپ دوم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٣٤٤ص, وزيرى.
كتاب حاصل درس هاى مرحوم حاج آقا رضا صدر براى گروهى از فارغ التحصيلان فلسفه دانشگاه ها است كه توسط خود وى تنظيم و تأليف شده است. مباحث كتاب شامل فايده فلسفه, رابطه علم و فلسفه, شرح اصطلاحات فلسفه, بحث از موجود, بحث هايى درباره ماهيت, بحث از وجود, قوه و فعل, علت و معلول, جوهر و عرض, بحث هايى درباره جسم, حركت و سكون, حادث و قديم, زنده و غير زنده, محسوس و معقول بحث هايى درباره امكان , بحث هايى درباره وجوب و اثبات واجب الوجود است.
الألوسى والتشيع
السيد امير محمد القزوينى, چاپ اوّل, قم, مركز الغدير للدراسات الاسلاميه, ١٤٢٠, ٤٤٥ص, وزيرى.
محمود شكرى آلوسى در كتاب خود (المنحة الألهيه تلخيص ترجمة التحفة الأثنى عشرية) در بررسى تشيع و آيه هاى نازل در شأن اهل بيت(ع) ناروايى ها را روا داشته است. مؤلف اين كتاب تلاش كرده است ديدگاه آلوسى را درباره تشيع نقد كند. كتاب شامل بحث على(ع) و خلافت, بررسى آيه وضو, ادله احكام شرعى, تحريف قرآن, تفضيل على(ع), دفاع از سنت و رسول(ص), روايت از نظر شيعه, بحث هايى درباره امامت, حليت ازدواج موقت, حديث عزت, بحث هاى كلامى درباره توحيد و نبوت, وجوب امامت و برترى على(ع) و اثبات امامت وى.
انسان از حشر تا دادگاه
نعمت الله صالحى حاجى آبادى, چاپ اوّل, قم, مؤلف, ١٣٧٨, ٢٠٦ص, رقعى.
كتاب شامل مباحثى درباره قيامت است. ايمان و اعتقاد به قيامت, حشر و چگونگى حشر انواع گوناگون انسان ها, بازرسى اعمال و چگونگى بازرسى اعمال اصناف گوناگون انسان ها و حسرت خوردن گروه هايى از مردم در روز قيامت. اين كتاب با بهره گيرى از آيات و روايات دينى تدوين شده است و شيوه مباحث آن ساده و در سطح فهم عامه است.
دمكراسى قدسى
على اكبر رشاد, چاپ اوّل, تهران, مركز نشر آثار پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى, ١٣٧٩, ٢٦٦ص, رقعى.
كتاب شامل سخنرانى ها و مقالات نويسنده است كه در كنفرانس ها و مجامع ايراد شده است. نويسنده در اين مقالات بر آن است كه زيرساخت هاى فلسفى ـ كلامى سكولاريسم را توضيح دهد; رابطه دين با پاره اى مقولات سياسى ـ انسانى را تشريح كند و در نهايت راه كارهاى اسلامى ارائه كند.
موضوعاتى از قبيل عوامل پيدايى و پايايى سكولاريسم, پى ساخت هاى معرفت شناختى اين جهانى نگرى, عقلانيت مدرن, نقش دين در دنياى نو, دمكراسى قدس, آزادى, سهم و نقش فكر و فرهنگ دينى در توسعه, تأثير تصوير اسلامى انسان بر سيره و زيست اجتماعى, انسانشناس جان آشنا نسبت دين و ايدئولوژى است.
حقيقت دينى در عصر ما
ويليام مونتگمرى وات; ترجمه ابوالفضل محمودى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ١٣٦ص, رقعى.
جايگاه دين در دنياى جديد و در رويارويى با مسائل پيچيده عصر حاضر از مسائل عمده زمان ماست كه يكسر با آنچه در روزگاران گذشته براى بشر مطرح بوده است تفاوت دارد. پاسخ بدين مسأله به گونه اى جدّى از جمله در گرو كشف تحليل و گزارش عناصر مشترك اديان; و جهات همگون اديان با همه گونه گونى آنهاست. آقاى وات كه از متكلمان برجسته مسيحى است با دلبستگى ويژه آى به اسلام (در اين اثر كوشيده است تا به همه كسانى كه به اهميت ايمان دينى در جهان چند دينى روزگار ما باور دارند نشان دهد كه چگونه مى توان حقيقت را در نظام هاى دين گونه گون كشف كرد) و از آن به مثابه زبان مشتركى براى هم گرايى و مشاركت پيش تر در جهت خير و رفاه مادى و معنوى انسان ها سود جست. كتاب در شش فصل سامان يافته است, وات سخن خود را با طرح برخى موضوعات اساسى, مانند محدوديت هاى ذهن و زبان آدمى و ماهيت حقيقت و واقعيت آغاز كرده و سپس به طرح حقايق اصلى عهدين و قرآن پرداخته و در پايان نيز جايگاه كنونى اديان و مشكلات نظرى و عملى فرا روى آن ها را به بحث گذاشته است.
مابعدالطبيعه
ريچارد تيلور; ترجمه و تحشيه محمدجواد رضايى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٣٦٧ص, وزيرى.
مباحث كتاب حاضر تمهيدى است بر (مابعدالطبيعه) كه زمينه ورود به اين معرفت را هموار مى كند. در فصل اوّل كتاب از نياز به مابعدالطبيعه سخن رفته است و در فصل دوم از نفس و بدن, فصل سوم نظريه تأثير متقابل نفس و بدن را كاويده و در فصل چهارم از نفس به عنوان كاركرد بدن بحث شده است, اختيار, جبر, تقدير, مكان و زمان, عليّت, وجود و عدم… از جمله بحث هاى اين كتاب است. مترجم پيوست هاى مفصل و روشنگرانه بر فصول كتاب نگاشته است, اين پيوست ها گاه ايضاحى و تبيينى است درباره مطالب متن و گاه تأييد و تكميل. و بالاخره موارد در نقد و بررسى آرا نويسنده كتاب در مواردى كه مترجم آراء او را نااستوار داشته و يا دلايلش را وافى به مقصود نديده است. بخش هاى افزوده مترجم كه از يكسوى جنبه توضيحى دارد و از ديگر سوى حالت نقد و بالاخره مقابله و سنجش آرا مؤلف با آرا فيلسوفان مسلمان, بر غناى كتاب افزوده است.
قرآن و حديث
اعلام القرآن
عبدالحسين الشبسترى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ١١٢٨ص, وزيرى.
(اعلام قرآن) را, قرآن پژوهان به دو بخش اعلام روشن و صريح و اعلام مبهم تقسيم كرده اند. در آيات الهى گاه از كسانى به صراحت ياد شده و درباره آنها سخنى آمده است. و گاه سخنى درباره كسى آمده است بدون اينكه مشخصاً دانسته شود آن كيست؟! مانند و جاء من اقصى المدينه رجل….
درباره اعلام قرآن تاكنون آثار نگاشته شده است, اين كتاب با همه آنچه نوشته شده است تفاوتى بنيادى دارد. اعلام براساس حروف سامان يافته اند و آنگاه گزيده مطالب موجود در قرآن, تفاسير و احاديث درباره موضوع آمده و سپس آيات مرتبط با آن مؤلف در پانوشت ها به تفصيل منابع و مصادرپژوهى درباره (اعلام) را گزارش كرده است كه براى پژوهشگران بسى مفيد است.
القرآن فى مدرسة اهل البيت
هاشم الموسوى, چاپ اوّل, قم, مركز الغدير للدراسات الاسلاميه, ١٤٢٠هـ.ق, ٢٠٧ص, رقعى.
نويسنده, پس از بررسى كيفيت نزول قرآن و تحريف ناپذيرى قرآن, به تفصيل درباره جمع قرآن و مرجع در تفسير آن سخن مى گويد.
در ادامه موضوعاتى مانند نسخ, تأويل, محكم و متشابه و روش شناخت به بحث و بررسى گذاشته مى شود. نويسنده در تمام اين مباحث, نظر به روايات اهل بيت داشته و كتاب را به زبان عربى نگاشته است.
آيات قرآنى در زمينه بهداشت روانى
بوالهرى, قاسم آبادى و رمضانى, چاپ اوّل, تهران, سازمان جهانى بهداشت, ١٣٧٨, ٥٠ص, وزيرى.
هدف از تأليف اين كتاب, ارائه آياتى از قرآن كريم است كه به طور مستقيم و غيرمستقيم, مفاهيم نوين بهداشت روانى را مطرح نموده است. آنگاه با مراجعه به كشف الآيات و منابع مختلف ديگر از جمله (المعجم المفهرس), گروهى از آيات را كه مستقيم و يا غيرمستقيم به بهداشت روان, ارتباط دارد, استخراج گرديده است. پس از آن مفاهيم آيات را به بحث گذاشته و يا با تفاسير مختلف مقايسه كرده اند تا نزديك ترين مفهوم بهداشت روانى از ديدگاه قرآن كريم به دست آيد.
شناخت نامه تفاسير
سيد محمدعلى ايازى, چاپ اوّل, رشت, انتشارات كتاب مبين, ١٣٧٨, ٣٢٨ص, رقعى.
اين كتاب نگاهى است اجمالى به ١٣٠ تفسير شيعه و سنى. مؤلف تفاسير را براساس حروف آغازين آنها سامان داده و در گزارش و شناساندن هر تفسير ابتدا كتابشناسى گزارمانى آن را ارائه داده است و آنگاه توضيحاتى كوتاه درباره محتوى تفسير, شيوه مؤلف در تفسيرنگارى و گاه مواضع مفسر آورده است. در پايان نيز تفاسير را براساس نام هاى مؤلفان نيز فهرست كرده است.
كاوشى در تاريخ جمع قرآن
سيد محمدعلى ايازى, چاپ اوّل, رشت, انتشارات كتاب مبين, ١٣٧٨, ١٢٨ص, رقعى.
چگونگى جمع قرآن و زمان جمع و تدوين قرآن از جمله مباحث مهم علوم قرآنى است كه از جهاتى در موضوعات ديگر علوم قرآنى تأثير مستقيمى دارد. مؤلف از ميان اقوال متعدد مرتبط با جمع قرآن, بر اين باور است كه قرآن با همين سبك و سياق و شكل و ترتيب زمان رسول الله(ص) جمع شده است; بدين سان كوشيده است پس از تبيين مسأله و به اصطلاح (تحرير محل نزاع) ادله معتقدان به جمع زمان خلفا را آورده نقد كند و دلايل خود را براى توفيقى بودن جمع قرآن و تدوين و ترتيب آن بدين سان كه اكنون در پيش روى ماست در زمان رسول الله(ص) ارائه كند.
موضوع بحث به پژوهش بيشترى نياز دارد و اين كتاب مى تواند در گشودن ابعادى از بحث سودمند افتد.
جامعيت قرآن
سيد محمدعلى ايازى, چاپ اوّل, رشت, انتشارات كتاب مبين, ١٣٧٨, ٢٠٠ص, رقعى.
اين كتاب, پژوهشى استنادى و تحليلى از مسأله جامعيت قرآن و قلمرو آن است. مؤلف ابتدا (مفهوم جامعيت) را روشن كرده است و آنگاه در اثبات جامعيت دلايل گونه گون قرآنى, عقلانى را آورده است. پيوند بحث جامعيت با خاتميت در فصل دوم به بحث نهاده شده است و در فصل سوم از قلمرو دين و تفسيرهاى گوناگون از جامعيت در درازناى تاريخ سخن رفته است. ملاك هاى جامعيت محتواى فصل چهارم است; فصل پنجم عهده دار بحث از جامعيت در علوم اسلامى است كه در پايان آن قرآن و جامعيت آن در پيوند با علوم و نيز چرايى و چگونگى گرايش به اشتمال قرآن بر علوم بحث شده است.
پژوهشى در باب اسرائيليات در تفاسير قرآن
محمدتقى ديارى, چاپ اوّل, تهران, دفتر پژوهش و نشر سهروردى, ١٣٧٨, ٢٩٦ص, رقعى.
(اسرائيليات) به مفهوم گزارش ها, نقل ها و احاديث دخيل در حوزه فرهنگ اسلامى بويژه تفسير كتاب الهى, كه بلحاظ گستردگى آن از سوى يهوديان و يهودى تباران عنوان (اسرائيليات) يافته است. در پژوهش هاى اسلامى بسى مهم و در تفسير مهمتر است. توجه به اين موضوع البته نه با اين عنوان ريشه اى كهن دارد اما در سال هاى اخير توجه پژوهش گران را بجدّ به خود معطوف داشته است. اين نوشته يكى از آثارى است كه اخيراً در اين باب رقم خورده است. در فصل اوّل اين مجموعه به تفسير روش ها و منابع آن پرداخته شده است; و در فصل دوم از قرآن و پيوند آن با ديگر كتاب هاى آسمانى سخن رفته است. فصل سوم زمينه هاى حضور اسرائيليات در فرهنگ مكتوب اسلامى و انگيزه هاى ناقلان از نقل آنها بررسى شده و از فصل پنجم به شناسايى و شناساندن چهره هايى پرداخته شده است كه در گسترش آن نقش داشته اند. در فصل پنجم از دلايل پذيرش و عدم پذيرش روايات اصل كتاب و چندى و چونى آن بحث شده است و بالاخره, در فصل ششم نمونه هايى عينى از اين گزارش ها نقد شده است.
كشف الرس عن حديث ردّ الشمس
محمدباقر محمودى, چاپ اوّل, قم, مؤسسه معارف اسلامى, ١٣٧٨, ٣٢٠ص, جيبى.
جريان (بازگشت آفتاب) در حيات رسول الله(ص) پس از غروب آن براى اداى نماز على(ع) از جمله معجزات رسول الله و فضائل و مناقب مولى اميرالمؤمنين على(ع) است كه در متون تاريخى و حديثى نقل ها و گزارش هاى فراوانى دارد. گواينكه برخى از كسان كه فضائل مولى را برنمى تابيده اند كوشيده اند تا بگونه اى وقوع آن را انكار كنند, اما گزارش هاى فراوان آن چنان نيست كه بتوان آن را انكار كرد. در اين كتاب محقق جليل القدر حضرت آقاى محمودى ابتدا اصل واقعه را گزارش كرده است و آنگاه از كسانى سخن گفته است كه درباره حادثه كتاب هاى مستقلى نگاشته اند سپس از كسانى ياد كرده است كه در ضمن آثار خود نقل هاى مرتبط با آن را گزارش كرده اند و گاه بر صحت نقل ها تأكيد ورزيده اند و گاه به كسانى كه در نقل ها ترديد روا داشته اند طعن زده اند. آنگاه پژوهش علامه امينى(ره) را از كتاب گرانقدر (الغدير) يكسر نقل كرده اند و در نهايت دو رساله مهم در اين زمينه را تصحيح كرده آورده اند: ١ـ كشف اللبس عن حديث ردّ الشمس از سيوطى; ٢ـ مزيل اللبس عن حديث ردّ الشمس) محمد بن يوسف شامى صالحى.
بر روى هم كتاب (كشف الرس…) اثرى است سودمند و خواندنى.
الوضاعّون واحاديثهم الموضوعه
عبدالحسين الأمينى, چاپ اوّل, قم, مركز الغدير للدراسات الأسلاميه, ١٤٢٠, ٥١٢ص, رقعى.
جريان وضع و جعل حديث در فرهنگ اسلامى گو اينكه جريان فسادآفرين و تأسف انگيز است; اما واقعى است صادق و حقيقتى است كه در حوزه فرهنگ اسلامى اتفاق افتاده است. برخى از عالمان اهل سنت نه تنها اصل ظهور و بروز اين جريان را در صدر اسلام انكار كرده اند كه وضع و جعل را به شيعه نسبت داده اند علامه امينى(ره) در ضمن بحثى بنيادين و درازدامن هم اصل بحث را تنقيح كرده و ظهور و بروز آن را اثبات كرد, و هم چهره هاى دروغ پرداز را معرفى كرده است. آقاى سيد راى يوزبكى اين بحث را از الغدير جدا ساخته و با تحقيقى جديد آن را عرضه كرده است. كتاب داراى دو فصل است. در فصل اوّل از حديث موضوع سخن رفته است و علامات وضع و زمينه ها و زمان ظهور آن و نيز از اسباب وضع; و در فصل دوم ضمن برشمردن نمونه هايى از وضع ها و جعل ها ذيل عنوان (سلسله الكذابين والوضاعين) و براساس حروف نام هفتصد نفر از راويان گزارش شده است كه براساس منابع اهل سنت اهل وضع حديث و جعل خبر بوده اند.
الغدير فى الكتاب العزيز
عبدالحسين الأمينى, چاپ اوّل, قم, مركز الغدير للدراسات الاسلاميه, ١٤٢٠, ١١٩ص, رقعى.
علامه جليل القدر حاج شيخ عبدالحسين امينى در كتاب ارجمند خود (الغدير) بحثى پى نهاده است درباره جريان غدير در كتاب الهى و در آن سه آيه را با دقت و استوار و با تكيه بر اسناد اهل سنت تفسير كرده است. آيات (اكمال), (ابلاغ) و (عذاب). (مركز پژوهش هاى اسلامى غدير) اين بخش را از آن كتاب جدا كرده و با تحقيقى جديد نشر داده است.
راه قرآن
سيد رضا صدر, چاپ دوم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٢٢٣ص, وزيرى.
(راه قرآن) از آثار خواندنى و سودمند فقيد سعيد حضرت آيت الله حاج رضا صدر است. در كتاب, مؤلف با قلمى روان, برداشتى استوار, نكته ها و آموزه هاى ارجمندى را از قرآن استخراج و عرضه كرده است.
نه افراط و نه تفريط, نه جبر و نه تفويض, گشوده بودن راه, تدبير و تقدير اصل روا شمردن بيع و ناروا شمردن ربا, اصل وجوب روى دين, ميانه روى در عبادت, ميانه روى در نيكوكارى و…. عناوين بسيار اجتماعى و اخلاقى ديگر كه بر پايه آيات استخراج شد و در پرتو روايات و احاديث شرح و توضيح شده اند.
اركان اسلام در نهج البلاغه
ابراهيم سيد علوى, چاپ اوّل, تهران, انتشارات بنياد نهج البلاغه, ١٣٧٨, ٦٥ص, پالتويى.
مؤلف در اين نگاشته, اركان اسلام را براساس نصوص نهج البلاغه عرضه كرده است. عناوينى كه درباره آنها جملات نهج البلاغه عرضه شده است, عبارتند از: نماز, روزه, خمس و زكات, حج, جهاد, امر به معروف و نهى از منكر, تولى و تبرى. همه عناوين در آغاز توضيح داده شده است و آنگاه نصوص نهج البلاغه با توضيحى در ابعاد مختلف موضوع ارائه شده است.
يادآورى كنيم كه اين كتاب ابتدا به سال ١٣٦٦ نشر يافته است پس از آن دوبار به وسيله اداره كل امور فرهنگى و هنرى, معاونت پژوهشى وزارت آموزش و پرورش بدون نام مؤلف و بدون تاريخ نشر يافته است هربار در ٥٠هزار نسخه! اكنون بنياد نهج البلاغه بار ديگر با هيئتى چشم نواز و با نام مؤلف آن را نشر داده است.
الأربعينات فى القرآن والحديث والتاريخ والأدب
محمود اكبرزاده خراسانى, چاپ اوّل, مشهد, بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى, ١٣٧٨, ٨٧٤ص, وزيرى.
مؤلف با جستجوى گسترده در منابع حديثى, تاريخى و ادبى كوشيده است تا مواردى را كه به نحوى مرتبط با (اربعين/چهل) بوده است گزارش كند. مؤلف كتاب را براساس حروف سامان داده است و ذيل عناوين آيات, روايات و گزارش هاى تاريخى مرتبط را عرضه كرده است. نمونه هايى را بياوريم, در ذيل (حَبَش) گزارشى تاريخى را آورده است كه تعداد مهاجران به حبشه ٤٠ مرد بوده اند. (/١٦٣). در ذيل (حج) آورده اند كه ثواب يك درهم انفاق در حج معادل چهل هزار درهم است. (همان). عايشه مى گويد: گاه مى شد كه ٤٠ شب مى گذشت و در خانه رسول خدا(ص) چراغى روشن نمى شد. (٣٥١). حديث غدير را احمد بن حنبل از چهل طريق نقل كرده است و….
محمد(ص) در نگاه على(ع)
سيد محمدرضا دين پرور, چاپ اوّل, تهران, بنياد نهج البلاغه, ١٣٧٩, ٨٧ص, پالتويى.
اين كتاب نيز از همان مجموعه است و آنچه درباره حضرت محمد(ص) در نهج البلاغه آمده مؤلف استخراج و ترجمه كرده است.
حكومت و مردمدارى
گروه ترجمه بنياد نهج البلاغه, چاپ هشتم, تهران, بنياد نهج البلاغه, ١٣٧٩, ٦٧ص, رقعى.
محتواى اين كتاب فرمان اميرالمؤمنين على(ع) است به مالك اشتر.
در صفحات زوج متن عهدنامه مالك اشتر آمده است و در روبرو, صفحات فرد ترجمه آن با تيترگذارى مناسب.
اعراب گزارى هاى متن عربى و ترجمه هاى روان و مشخص نمودن فرازها, كتاب را چشم نواز و خواندنى كرده است.
راه و رسم زندگى از ديدگاه نهج البلاغه
اسماء مشكى فام, سيد جمال الدين دين پرور, چاپ اوّل, تهران, بنياد نهج البلاغه, ١٣٧٨, ٥٣ص, پالتويى.
در اين جزوه ٥٢ موضوع به اختصار با استفاده از نهج البلاغه به عنوان راه و رسم زندگى بيان شده است از قبيل: اسلام چيست؟; ايمان چيست؟; قرآن چيست؟; صفات مؤمن; روابط اجتماعى; سلاح بصيرت و….
چنانچه جزوه از يك فهرست برخوردار بود استفاده از آن آسان تر مى شد.
فرزندم چنين باش
سيد جمال الدين دين پرور, چاپ پنجم, تهران, بنياد نهج البلاغه, ١٣٧٩, ٦٧ص, رقعى.
كتاب با يك پيش گفتار دو صفحه اى آغاز و ادامه آن ترجمه نامه سى ويكم نهج البلاغه است كه سفارش هاى مهم تربيتى اميرالمؤمنين(ع) به فرزندش امام حسن(ع) مى باشد.
از پارسايان برايم بگو
سيد جمال الدين دين پرور, چاپ اوّل, تهران, بنياد نهج البلاغه, ١٣٧٧, ٣٢ص, وزيرى.
اين جزوه ترجمه و شرح خطبه (همّام) نهج البلاغه مى باشد.
خطبه (همام) از معروف ترين خطبه هاى نهج البلاغه است كه در آن اوصاف پرهيزكاران و متقين از زبان اميرالمؤمنين على(ع) بيان شده است.
تاريخچه غديرخم
سيد جمال الدين دين پرور, چاپ اوّل, تهران, بنياد نهج البلاغه, ١٣٧٨, ١١ص, پالتويى.
در اين جزوه تاريخچه مختصرى از غديرخم بيان شده است.
المسيح فى القرآن
سيد رضا صدر, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ١٥٦ص, وزيرى.
اين كتاب اثرى است خواندنى كه با نهايت گزيده نگارى و براساس آيات چهره اى نورانى و ارجمند از مسيح بن مريم رسول الهى; و پيامبر عشق و جهاد ترسيم كرده است. مسيح در نگاه قرآن, مادر عيسى(ع) خلقت عيسى, بعثت مسيح, رسالت آن بزرگوار, ايمان به عيسى و تهى از غلوّ درباره آن بزرگوار و نمونه هايى از معجزه ها و كرامت هاى حضرت مسيح از جمله عناوين و موضوعات اين كتاب است.
اسوه هاى قرآنى و شيوه هاى تبليغى آنان
مصطفى عباسى مقدم, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٤٤٨ص, وزيرى.
قرآن كريم براى تربيت نسل ها و بركشيدن انسان ها به قله هاى معرفت و عمل, مستقيم و غيرمستقيم, انديشه, زندگانى و فرجام نيكان و بدان را در پيشديد نهاده است. در همين سمت وسوى از جمله موضوعات جالب و آموزنده قرآن طرح زندگى پيام آوران حق و مبلغان حقيقت و تكيه بر شيوه هاى آنان در برخورد با مردم, هدايت انسان ها و تربيت جامعه هاست. اين پژوهش عهده دار معرفى اسوه هاى تبليغ و شيوه هاى تبليغى آنان است. كتاب در يك مقدمه و سه بخش نگاشته شده و بر روى هم سيره تبليغى حدود چهل شخصيت قرآن و چند جماعت نمونه را از منظر شيوه شناسى به بررسى نهاده است. فصل اول كتاب عهده دار بحث هاى مقدماتى است, از قبيل كليات, مفاهيم و واژه ها, معرفى شيوه اسوه نمايى و تنوع شيوه هاى تبليغى. در بخش دوم در ضمن سه فصل انبياء الهى معرفى شده, شيوه هاى تبليغى آنها تبيين شده است در اين بخش اوج چهره نمايى هريك از رسولان در ابلاغ مشخص شده است به مثل, هور اسوه صداقت در تبليغ, لوط, اسوه مبارزه با فساد اخلاقى, صالح, اسوه صبر و مقاومت, اسماعيل اسوه اطاعت محض و….
بخش سوم مشتمل است بر زندگانى و گزارش شخصيت برجسته قرآنى و شيوه هاى تبليغى آنها كه پيامبر نبوده اند, مانند مريم, لقمان, ذوالقرنين و….
كتاب (اسوه هاى قرآني…) نگاهى است نو به موضوع مرتبط با قصص, خواندنى و سودمند.
حديث الغدير
عبدالحسين الأمينى, چاپ اوّل, قم, مركز الغدير للدراسات الاسلاميه, ١٤١٩, ٢٠٦ص, رقعى.
عالم عاليقدر و پژوهشگر بى بديل علامه حاج شيخ عبدالحسين امينى, موضوع ولايت و حادثه اى را كه در (غديرخم) اتفاق افتاد و به جريان (غدير) شهره گشت از زاويه هاى مختلف به بحث نهاده و در مجموعه ارجمند و عديم النظيرش (الغدير) آورده است. بخشى از الغدير كه به جريان غدير در اسناد تاريخى پرداخته و مفاد آن را در پرتو آگاهى هاى تاريخى و ادبى كاويده است, از آن جدا شده با تحقيق مجدد در قالب كتابى خُرد ارائه شده است.
افزون بر آنچه ياد شد, قرائنى كه نشان مى دهد مراد از مولى, اولى به تصرف و زعيم و پيشوا هست, نيز در اين كتاب آمده است.
فقه و حقوق
جاسوسى و خيانت به كشور
عادل ساريخانى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٣٩١ص, وزيرى.
كتاب تحقيقى فقهى و حقوقى درباره جاسوسى و خيانت به كشور است. در بخش اول آن مباحث كلى از قبيل تعريف اصطلاحات مربوطه, مسأله از ديدگاه فقه, ماهيت جاسوسى, سابقه تاريخى مورد بحث قرار گرفته است. در بخش دوم جاسوسى از ديدگاه اسلام, و در حقوق موضوعه بحث شده است و بخش سوم موضوع خيانت به كشور در پنج فصل آمده است. مباحثى از قبيل خيانت به كشور از نظر اسلام و حقوق موضوعه, قوانين قبل از انقلاب اسلامى و بعد از آن و در حقوق تطبيقى مباحث اصلى اين فصول هستند.
عجائب احكام اميرالمؤمنين
علامه سيد محسن الامين العالمى, چاپ اوّل, قم, مركز الغدير للدراسات الاسلاميه, ١٤٢٠, ٢٢٩ص, وزيرى.
كتاب گزارش قضاوت هاى شگفت امام على(ع) مى باشد. و شامل قضاوت هاى آن حضرت در زمان پيامبر(ص), خلفاى پيشين و قضاوت هاى وى در زمان حكومتش است و ده ها مورد را شامل مى شود.
اخلاق و حقوق بين الملل
ناصر قربان نيا, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٨, ٢٤٠ص, وزيرى.
كتاب براى دانشجويان رشته حقوق و روابط بين الملل تهيه شده است. نقش اخلاق در شكل گيرى قواعد حقوقى, اخلاق و مبناى حقوق بين الملل, و اخلاق و اهداف حقوق بين الملل از مباحث مهم كتاب مى باشد.
مؤلف بر اين باور است كه اخلاق بايد در حقوق بين الملل جايگاه رفيع داشته باشد و در همه عرصه هاى زندگى فردى و اجتماعى صدرنشين باشد و در اين كتاب در پى اثبات همين امر است.
حضور قلب در نماز
على اصغر عزيزى تهرانى, چاپ سوم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٢٠٠ص, وزيرى.
كتاب در چهار فصل مباحث مربوط به حضور قلب در نماز, عوامل حواس پرتى و نيز عوامل حضور قلب را بررسى كرده است. كتاب قبلاً در همين نشريه معرفى شده است.
فقيهات بين السنة والشيعه
عاطف سلام, چاپ اوّل, قم, مركز الغدير للدراسات الاسلاميه, ١٤٢٠, ١٠٢ص, وزيرى.
در اين كتاب چند مبحث اختلافى از نظر شيعيان و سنيان مورد كاوش قرار گرفته است.
اين مباحث عبارتند از: جمع بين دو نماز, مسح بر پا, مسح بر خفين [جوراب], سجده بر زمين, اذان و ازدواج موقت.
قواعد كلى استنباط
آية اللّه سيد محمّدباقر صدرـ ترجمه رضا اسلامى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٤٧٢ص, وزيرى.
كتاب ترجمه و شرح حلقه دوم از كتاب (دروس فى علم الأصول) است. در اين جلد مباحثى از قبيل تعريف علم اصول, موضوع علم اصول, حكم شرعى و تقسيم هاى آن, حجيت قطع, ادلّه و تعيين روش در آن, دلايل محرزه, دليل شرعى لفظى و مباحث مربوط به ادلّه لفظى دلايل غير لفظى و اثبات حجيّت دلالت در دليل شرعى.
با آن كه معمولاً ترجمه و شرح به انگيزه آسان سازى مطالب كتاب مبدأ انجام مى گيرد. اين ترجمه از ساختار بيانى نسبتاً دشوارى برخوردار است.
مباحثى از اصول فقه
دكتر سيد مصطفى محقق داماد, چاپ اوّل, تهران, مركز نشر علوم اسلامى, ١٣٧٨, ٢٣٥ص, رقعى.
كتاب دفتر سوم از مجموعه مباحث اصول فقه است كه دو دفتر آن پيشترها نشر يافته است. در اين دفتر به مباحث اصول عمليه پرداخته شده. بحث استصحاب, تعريف و تقسيمات آن, مبحث برائت و دلايل حجيّت آن و مبحث تخيير و موارد كاربرد آن, اشتغال و يا احتياط و تقسيم هاى اين مبحث, تعارض ادلّه و مباحث مربوط به آن از ديگر مباحث كتاب هستند.
احكام روابط زن و مرد و مسائل اجتماعى آنان
سيد مسعود معصومى, چاپ نوزدهم, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٢٠٤ص, رقعى.
روابط زن و مرد از جمله مناسبات اجتماعى است كه لزوم رعايت احكام شرعى در آن, براى جلوگيرى از انحطاط اخلاقى جامعه, نمايان و آشكار است.
با توجه به حساسيت مسأله و لزوم آگاهى عمومى از احكام مربوط به آن, كتاب (احكام روابط زن و مرد) با شيوه اى منظم و روشمند و مطابق با فتاواى چند تن از مراجع بزرگ, احكام روابط زن و مرد تبيين شده است.
همسردارى
ابراهيم امينى, چاپ شانزدهم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٣٠٣ص, وزيرى.
كتاب در برگيرنده مباحثى درباره شيوه همسردارى و وظيفه زن و مرد در برابر يكديگر و در قبل خانواده مى باشد. مباحثى از قبيل خوش برخوردى, كم كردن توقع ها, توجه به خواست يكديگر, اعتماد به يكديگر, كمك به هم, كنترل خشم و ديگر ويژگى هايى كه در استحكام خانواده نقش جدى دارد در اين كتاب بحث شده است.
اخلاق و تعليم و تربيت
انسان از خاك تا خاك
نعمت الله صالحى خاجى آبادى, چاپ اوّل, قم, مؤلف, ١٣٧٩, ٢٧٢ص, رقعى.
بخش اول كتاب, درباره دوران اوليه انسان كه از خاك شروع مى شود و به خاك برمى گردد, سخن مى گويد. در بخش دوم, شامل مباحثى درباره دوران برزخ است. موضوع بخش سوم كتاب, بررسى حوادث پس از مرگ تا رستاخيز است. حاضر شدن در دادگاه قيامت و شهادت دادن گواهان, از مباحث بخش چهارم كتاب است. آخرين بخش كتاب, از دوران و تحولات آينده انسان و سير او در قيامت, سخن مى گويد.
اخلاق معاشرت
جواد محدثى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٣٢٨ص, رقعى.
مؤلف ابتدا مباحث اين كتاب را در حالت مقالاتى مسلسل در مجله (پيام زن) عرضه كرده است كه اكنون با اندكى بازنگرى به صورت كتاب منتشر مى شود.
نويسنده سعى كرده است آداب معاشرت را با نثرى روان, شيوا و گويا و بهره ورى از معارف دينى در اختيار خانواده, و جوان ها قرار دهد. شناخت و مراعات حقوق ديگران, سلام و مصافحه, خوشرويى و خوشخويى, مردم دارى, صله رحم, ديد و بازديد, با همسايگان, سوغات و عيادت, حريم خانه و زندگى, آيين دوستى, رازدارى, كارگشايى, عزت نفس, صداقت و سازگارى از جمله عناوين است كه در اين كتاب مورد بحث قرار گرفته اند.
تحليل اجتماعى از صله رحم
سيد حسين شرف الدين, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٣٩١ص, وزيرى.
نويسنده در فصل اوّل كتاب كلياتى از ابعاد فقهى صله رحم و قطع آن را نشان مى دهد. در فصل دوم انواع صله رحم را تبيين مى كند و در فصل سوم از كسانى ياد مى كند كه به آنان ارحام روحانى اطلاق مى كند از قبيل پيامبر(ص) امامان(ع) و دانشوران; در فصل چهارم به موضوع از زاويه آيات و روايات مى نگرد كه اين طولانى ترين فصل كتاب است. در فصل پنجم همين موضوع را از ديدگاه اديان و مذاهب پيشين بحث مى كند. در فصل ششم آثار صله رحم را تحليل مى كند. در فصل هفتم اهميت موضوع را از ديدگاه جامعه شناسان مى نگرد. فصل هشتم نقش دين را در ايجاد و تحكيم روابط اجتماعى نشان مى دهد. در فصل پايانى علل قطع ارتباطات خويشاوندى را بررسى مى كند.
تعليم و تربيت در نهج البلاغه
عبدالمجيد زهادت, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٢٤٥ص, وزيرى.
كتاب موضوع تعليم و تربيت را از نگاه نهج البلاغه مورد بررسى قرار مى دهد. ارزش علم, تشويق به دانش, نكوهش نادانى, آداب آموزش, پرهيز از گفتار بدون آگاهى, دانش هاى سزاوار آموزش, وظايف دانشوران مباحث بخش اول كتاب است. نويسنده در بخش دوم به موضوع تربيت مى پردازد و مباحثى از قبيل مفهوم تربيت متصديان تربيت اعم از مربيان الهى و پدر و مادر از مباحث جدى اين بخش است. پايان اين بخش شرح نامه ٣١ نهج البلاغه و آموزش هاى تربيتى موجود در آن است.
دروغ
سيد رضا صدر, چاپ دوم, قم, مركز انتشارات دفتر تبلغات اسلامى, ١٣٧٨, ٢٥٦ص, وزيرى.
كتاب سلسله درس هاى مرحوم صدر در پنج شنبه شب هاى سال چهل است كه به قلم خود آن مرحوم تحرير شده است. كتاب شامل ٢٤ بخش است و در آن مهمترين موضوع هاى مرتبط با دروغ مورد بررسى قرار گرفته است. پاره اى از عناوين كتاب به اين شرح است: دروغ, دروغ و دو رويى, علامت هاى نفاق, ريشه دروغ, دروغ و ايمان, دروغ گناه كبيره است, دروغ كليد گناهان, كذّاب دروغ در راه خودنمايى, دروغ هاى گوناگون, دروغ بر خدا و پيامبر(ص), تهمت و افترا, زيان هاى اجتماعى دروغ, دروغ هاى روا و….
راهنمايى و مشاوره تحصيلى و شغلى
دكتر عبدالله شفيع آبادى, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٨, ٢٢٠ص, وزيرى.
كتاب براى دانشجويان رشته علوم تربيتى در مقطع كارشناسى تهيه شده است و داراى هفت فصل است. مباحث كلى از قبيل تعريف مفاهيم و اصطلاحات در فصل اوّل بحث شده است. فصل دوم به راهنمايى و مشاوره تحصيلى اختصاص دارد. در فصل سوم همين بحث در رابطه با شغل مطرح است. فصل چهارم به اطلاعات تحصيلى و شغلى مى پردازد. فصل پنجم به تعريف كار, شغل و حرفه و عوامل مؤثر بر اشتغال مناسب مى پردازد. در فصل ششم انتخاب شغل و مشكلات آن بررسى شده است و در فصل هفتم مشاغل طبقه بندى شده است و پايان بخش كتاب چند ضميمه است.
در حريم دل
علامه مجلسى, چاپ اوّل, قم, مرصاد, ١٣٧٦, ٨٥ص, رقعى.
اين كتاب شامل سه رساله كوچك از مرحوم علامه مجلسى است. الهى نامه, مصيبت نامه و انشاء حديث شوق به عتبات عاليات كه محتواى آنها, عموماً مناجات مى باشد.
تاريخ و شرح حال
نقد و بررسى منابع سيره نبوى
جمعى از مؤلفان, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٨, ٤٢٤ص, وزيرى.
اين كتاب به آهنگ شناسايى شناساندن و نقد متون تاريخى به قلم آمده است. بخش هاى مختلف آن را نويسندگان مختلفى نوشته اند, امّا همه را آقاى جعفريان از نظر گذرانده و بواقع مجموعه حاضر با اشراف و نظارت وى سامان يافته است. در مقاله اوّل كه به خامه آقاى جعفريان است (نقش تاريخى امام على(ع) در زمان پيامبر از نگاه ابن اسحاق و ابن هشام) بررسى شده است. (ابن عبدالبر اندلسى و سيره نبوى) عنوان مقاله دوم است كه در آن دو كتاب ابن عبدالبر بررسى شده است. (نقش خاندان زبير در تدوين سيره نبوى) در مقاله سوم بررسى شده است, و در مقاله چهارم از (ديدگاه هاى واقدى و ابن سعد در روايت سيره) سخن رفته است. (كتاب ابن اسحاق و چگونگى آن وضع تعمل آن و…) در مقاله پنجم بررسى شده است; و جلوه هاى سيره پيامبر در صحيح بخارى موضوع مقاله ششم است. عناوين مقالات ديگر چنين است: (روايات تاريخى واقدى در انساب الأشراف بلاذرى بخش سيره نبوى), مغازى موسى بنى عقبه و مقايسه آن با سيره ابن اسحاق, اصلاحات تاريخنگارى در طبقات الكبرى, منبع شناسى صحابه: الأصابه فى تمييز الصحابه, نقد و بررسى سفر پيامبر(ص) به شام, كتابشناسى نظام حكومت پيامبر منابع ابن كثير در نگارش شيوه نبوى, فهرست كتاب هاى سيره كتابخانه تخصصى تاريخ اسلام و ايران.
چنانكه ديديم هيچ گونه نظمى بر كتاب حاكم نيست, به هر حال مقالاتى است درباره منابعى از سيره نبوى, اما مقالات تحقيقى است و سودمند و خواندنى.
لهوف سيد بن طاووس
ترجمه و تصحيح: عقيقى بخشايشى, چاپ ششم, قم, نويد اسلام, ١٣٧٩, ٣١٨ص, وزيرى.
اللهوف, در شمار معتبرترين مقاتلى است كه به قلم يكى از بزرگ ترين دانشمندان شيعى (سيد بن طاووس) به رشته تحرير درآمده است. مترجم در مقدمه كتاب, خلاصه اى از سير مقتل نويسى را يادآور شده است. از ويژگى هاى ترجمه حاضر, اعراب گذارى و ترجمه روان آن است. در پايان كتاب, ترجمه (حكاية المختار فى اخذ الثار) نوشته ابى مخنف آمده است كه مترجم از آن به (فرجام قاتلان) ياد كرده است.
فرازهاى فروزان
غلامرضا گلى زواره, چاپ اوّل, قم, انتشارات حضور, ١٣٧٩, ٥٥٢ص, وزيرى.
اين كتاب پژوهشى است در سيره اخلاقى, تربيتى و عرفانى حضرت امام خمينى(ره) كه مؤلف آن را در نوزده فصل رقم زده است. در فصل اوّل از دوران كودكى و محيط پرورشى امام(ره) سخن رفته است. فصل دوم با عنوان از خمين تا جماران گزارشى است از زندگانى امام(ره) مختصر اما گويا.
انس با قرآن, طراوت عبادت عناوين فصل هايى است كه مؤلف در آنها از شيفتگى امام به كلام الله و دلدادگى آن بزرگوار در بندگى سخن گفته است. در ذيل عنوان (جوياى جمال حق) از پيوند امام با معشوق در قالب دعا ياد شده است و در فصل ديگر نشان داده شده است كه رفتار امام(ع) تابشى است از بستر اهل بيت(ع), شيوه هاى تدريس, نظم و تدبير, مكارم و فضايل اخلاق, پژوهش و نگارش عرفان حماسى و حماسه عرفانى از جمله عناوين ديگر فصل هاست.
كتاب آقاى گلى زواره كتابى است خواندنى و سودمند.
روضة الشهداء
ملاحسين كاشفى سبزوارى, چاپ اوّل, قم, دفتر نشر نويد اسلامى, ١٣٧٩, ٥٤٤ص, وزيرى.
اثر بلند آوازه ملاحسين كاشفى است كه به روزگارى كتاب بالينى روضه خوانان و مرثيه سرايان و محفل آرايان بوده است. كتاب كاشفى گواينكه از قوت لازم برخوردار نيست و گزارش هاى سست و نااستوار در آن فراوان است امّا نقاط قوت آن مانند نثر استوار و بيان دلنشين و گاه نقل ها و گزارش هاى خواندنى آن را نيز نبايد از نظر دور داشت, پيشتر مقاله مفصلى در چگونگى اين كتاب بويژه گزارش منابع آن آمده است. كتاب را آقاى عقيقى بخشايشى تصحيح كرده و در ضمن مقدمه اى از چگونگى كتاب سخن گفته است.
رجال الشيعه فى أسانيد السنه
محمدجعفر طبسى, چاپ اوّل, قم, مؤسسه معارف اسلامى, ١٤٢٠, ٥٤٨ص, وزيرى.
مؤلف با جستجو در اسانيد (صحاح سته) راويان شيعه در سند روايات آن كتاب ها را شناسايى و شناسانده است, رجال براساس حروف آغازين نام ها تنظيم شده و در ذيل نام ها از شخصيت و وثاقت, تشيع طبقه روايى رجال و جايگاه روايت آنها در صحاح سته سخن رفته است.
ياد ياران
مرتضى بهرامى, چاپ اوّل, قم, مركز تحقيقات اسلامى جانبازان, ١٣٧٨, ١٤٥ص, وزيرى.
ياد ياران در بردارنده بيست حادثه جانبازى در زندگى شخصيت هاى صدر اسلام است كه در شكل داستان پردازش شده است.
روشن تر از مهتاب
احمد محجوب, چاپ اوّل, قم, مركز تحقيقات اسلامى جانبازان, ١٣٧٨, ١٤٢ص, وزيرى.
سعد بن معاذ يكى از جانبازان صدر اسلام و از اصحاب ارزشمند پيامبر(ص) است. نويسنده زندگى وى را در شكل داستانى در چهارده فصل تحرير كرده است.
چكيده تاريخ پيامبر اسلام(ص)
دكتر محمد ابراهيم آيتى, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٨, ٢٤٤ص, وزيرى.
كتاب خلاصه اى از تاريخ اسلام مرحوم آيتى است كه در آن نخست حوادث زندگى پيامبر(ص) در مكه و حوادث دوران كودكى, نوجوانى و نيز دوران بعثت آن حضرت بحث شده است و سپس طبق سال شمار زندگى وى در مدينه تا فتح مكه و درگذشت آن حضرت پى گيرى شده است.
دريغا عشق كه شد و باز نيامد
محمد قراگزلو, چاپ اوّل, قزوين, دانشگاه آزاد اسلامى قزوين, ١٣٧٨, ٦٠ص, رقعى.
نوشته اى در باب نامردى هاى كوفيان, شاميان و ابوسفيانيان است كه در جريان كربلا وجدان خويش را زير پا گذاشتند و خاندان اهل بيت(ع) را آماج كينه ها و ناجوان مردى ها قرار دادند.
برگى در نسيم
غلامرضا آبروى, چاپ اوّل, قم, مركز تحقيقات اسلامى جانبازان, ١٣٧٨, ١٠٥ص, رقعى.
كتاب روايتى داستان گونه از زندگى چند تن از جانبازان صدر اسلام از قبيل معاذ بن عمرو, عمرو بن معاذ, جندب بن مكيث, نسيبه و پسرش عبداللّه, سعد بن معاذ, علقمة بن قيس و جندب بن عبدالله است.
تحريفات عاشورا
حاج ميرزا حسين نورى, تحقيق و تعليق مصطفى درايتى, چاپ اوّل, قم, انتشارات استاد محمد مطهرى, ١٣٧٨, ٣٦٣ص, رقعى.
كتاب لؤلؤ و مرجان از آثار ارزشمند مرحوم محدث نورى است كه در آن تحريفات انجام شده در تاريخ عاشورا مورد بررسى قرار گرفته است. حادثه كربلا با توجه به ارتباط آن به عرق دينى جامعه شيعه زمينه اى را در اختيار معدودى كاسب دين گذاشته است تا با ساختن حوادث دروغ و خلاف شرع و انتساب آن به امام حسين(ع) و ياران آن حضرت حادثه پرشور و انسان ساز و محيى دين پيامبر(ص) را به حادثه اى خرافى تبديل كنند. اين تحريفات, غيور مردان دين را بر آن داشته تا با احساس مسؤوليت تمام در برابر آن قد علم كنند و آثار ارزشمندى چون كتاب لؤلؤ مرجان را بنگارند. كتاب بحثى درباره اخلاص دارد و در آن كسانى را كه بدون اخلاص به حادثه كربلا پرداخته و آن را وسيله ارتزاق قرار داده اند مورد سرزنش قرار مى دهد. فصل بعدى درباره صدق و راستى است. و در آن ارزش راست گويى, قبح دروغ گويى, انواع دروغ, دروغ در نقل حوادث تاريخى و بويژه داستان هاى دروغ كه درباره حادثه كربلا ساخته اند, دلايل اين قبيل دروغ زنى ها مورد بحث قرار گرفته است.
اسوه تقوا
مهدى حقى, چاپ اوّل, قم, انتشارات فقه, ١٣٧٨, ٩٣ص, رقعى.
كتاب شرح زندگى آية اللّه شيخ محمد حقى امام جماعت مسجد امام حسين(ع) است كه توسط فرزند و دو تن از دامادان وى تنظيم شده است.
تنديس پارسايى
ميرزا محمّد كاظمينى, چاپ اوّل, قم, انتشارات تشيع, ١٣٧٨, ٣٤٣ص, وزيرى.
كتاب شرح زندگى معلم اخلاق مرحوم شيخ غلامرضا يزدى مشهور به فقيه خراسانى است.
مرحوم شيخ از معدود مردان اخلاق و عرفان بود كه نفس قدسيّه وى تأثير لازم را در مخاطبان داشت و بسيارى از رهگذر راهنمايى هاى وى راه راستى را برگزيدند وى مورد احترام بسيارى از بزرگان دانش و اخلاق بود.
نويسنده كوشيده با مراجعه به آثار مكتوب و گزارش هاى مورخان و يا شاگردان آن مرحوم و نيز انجام مصاحبه و گفتگو با شمارى از شخصيت هاى فرهنگى معاصر زواياى پنهان زندگى وى را تبيين كند.
كتاب شامل شرح زندگى و آموزش در شهرهاى گوناگون و حوزه هاى علميه مختلف, تربيت شاگردان و نيز بيان مكارم اخلاقى وى و مكاشفات گزارش شده درباره او است.
ميدان كربلا
حاج سيد على اكبر قرشى, چاپ اوّل, قم, نشر بخشايش, ١٣٧٨, ١١٧ص, رقعى.
كتاب بررسى تاريخ عاشورا بدون اغراق و در شكل طبيعى و بر پايه روزشمار حوادث است. نويسنده حادثه را در چند قسمت مورد بررسى قرار داده است. بخش نخست صف آرايى دو گروه, گفتگوهاى بين آن دو, بخش دوم شروع ماجرا با تيراندازى عمرسعد, بخش سوم جنگ هاى تن به تن, بخش چهارم به ميدان رفتن جوانان بنى هاشم, بخش پنجم وداع امام حسين(ع) با اهل بيت(ع) قسمت ششم غارت خيام و قسمت پايانى دفن كشته هاى لشگر باطل و دفن شهداى كربلا توسط بنى اسد.
زندگى و پرتويى از كرامات امامزاده دا