آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٥ - معرفيهاى گزارشى

معرفيهاى گزارشى


كليّات
* متابعات ثقافيّه. عبدالجبّار الرفاعى. (چاپ اوّل: قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٢٧٦ص, وزيرى.
جستارهايى است در برخى از مسائل فرهنگى, در اين مجموعه از استشراق و كوششهاى مستشرقان در پژوهشهاى قرآنى سخن رفته و در قالب نقد برخى از كتابهاى نشر يافته در جهان عرب از چگونگى تدريس و متون درسى در حوزه ها, كتابشناسيهاى قرآنى, اندلس و عوامل سقوط آن,بحث شده است.
* كتابشناسى كتابخانه مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى. مريم ضامنى. (چاپ اوّل: تهران, مؤسسه مطالعات بازرگانى, ١٣٧٢); وزيرى.
در اين كتاب اطلاعات كتابشناختى ١١٩٢ كتاب, گزارش, نشريه و مقاله آمده است كه در سال ١٣٧٠ در كتابخانه ياد شده دريافت شده است.
* كتابشناسى آذربايجان. نجيبه افنانى. (چاپ اوّل: تهران, دانشگاه علاّمه طباطبايى, ١٣٧٢); ٣٠٨ ص, وزيرى.
اين مجموعه شامل اطلاعات كتابشناختى يكهزار و پنجاه و سه عنوان كتاب چاپى به زبان فارسى است, كه تا سال ١٣٧٠ شمسى درباره آذربايجان به چاپ رسيده و يا درباره آن مطالبى داشته است.
دامنه كتابشناسى از نظر تاريخى آذربايجان قديم و از نظر جغرافيايى آذربايجان شرقى و غربى ايران را شامل مى شود. عناوين كلّى موضوعاتى كه ذيل آنها كتابها فهرست شده اند چنين است: علوم خالص, علوم عملى, هنر, ادبيات, تاريخ, جغرافيا و تاريخ معاصر.
* مرزهاى ارتباط با كفّار. مهدى مهريزى و محمود لطفى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٦٤ ص, پالتويى.
جامعه اسلامى, مسلمانان و مؤمنان مى توانند با كافران در ارتباط باشند؟ اگر جواب مثبت است اين ارتباط داراى چه ابعاد و محدوديتهاست. آيا مى شود بين ارتباط افراد با كافران و نظامهاى اسلامى با آنان تفاوت قايل شد. اينها و جز اينها پرسشها و مسايلى است كه براى پژوهشگر در اين زمينه مطرح است. عنوان ياد شده طرح پژوهشى موضوع ياد شده است. ابتداء مؤلفان پيشينه تحقيق در اين زمينه را باز گفته اند و آنگاه ضرورت اين تحقيق را. و سپس فصول كلى و عناوين ريز طرح را و بالأخره منابع و مصادرى كه در اين زمينه مى تواند براى پژوهشگران سودمند باشد.
* كتابنامه امام باقر (ع). ناصرالدين انصارى قمى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ١٠٩ص, رقعى.
در اين كتاب در سربخش آثار و نگاشته هاى زندگانى حضرت امام باقر (ع) معرفى شده است. بخش اوّل كتابهاى ويژه زندگانى آن بزرگوار, و در بخش دوّم كتابهاى چاپى مشترك كه بخشى از آنها به بررسى زندگانى امام پنجم (ع) پرداخته است. در بخش سوّم كتابهاى خطّى مشترك فهرست شده است كتابهاى فهرست شده به زبان عربى و فارسى است.
* فهرست مقالات فرهنگى. مديريت نمايه سازى. ( چاپ اوّل: تهران, سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى, ١٣٧٢); ١٧٠ص, وزيرى.
در اين كتاب مشخصات كتابشناختى مقالات نشريات ادوارى جمهورى اسلامى ايران كه در اسفند١٣٧١ نشر يافته اند, گزارش شده است. مقالات در٨ بخش دين, زبان و ادبيات, علوم اجتماعى, فلسفه و روانشناسى, تاريخ و جغرافيا, هنر و ورزش, كتابدارى و اطّلاع رسانى و علوم خالص موضوع بندى شده اند. حديث
* غناء مؤمنين. سيد محمود محمّدى. (چاپ اوّل: تهران, دارالكتب الأسلاميه, ١٣٧٢); ٣٨٠ص, وزيرى.
شرح و تفسيرى است بر دعاى (كميل). مؤلف با توضيح واژه هاى دعا به تفسير جملات پرداخته و در تبيين متن دعا از روايات و آيات استفاده كرده است. در لابلاى توضيحات گاه اشعارى نيز آورده و بر لطافت بيان افزوده است.
* چهل حديث, بيمار و بيمارستان. عباس عزيزى. (چاپ اوّل:تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢);٧٦ص, جيبى.
* چهل حديث, صدقه. محمد رحيم بيگ محمدى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٦٨ص, جيبى.
* چهل حديث, غيب. سيد امير سجّادى فر. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٧٨ص, جيبى.
* چهل حديث, همسايه. سيد حسين زينالى تبلى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٦٤ص.
در همه اين مجموعه ها پس از مقدمه اى در اهميت موضوع, احاديث با ترجمه نقل شده است.
* چهل حديث. محمد جواد فرقانى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٥٦ص, جيبى.
* چهل حديث. على عسگرى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٧٠ص, جيبى.
* چهل حديث, نماز شب. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٨ص, جيبى.
ترجمه و متن چهل حديث درباره دوستى, وقت و نماز شب. قرآن و علوم قرآنى
* ظاهرة القارونيّه من اين؟ الى اين؟. سيد جعفر مرتضى العاملى. (چاپ اوّل: لبنان ـ بيروت, مركز جواد, ١٣٧٢); ٦٢ص, رقعى.
در اين كتاب مؤلف درباره ضرورت توازن در زندگى بحث كرده است و آنگاه به نقش مال و افراط در مال اندوزى پرداخته و آثار سوء آن را نمايانده است راه حلهاى مناسب براى بهره ورى درست و كارآمد از دنيا و بدور ماندن از آنچه مؤلف آنرا قارونى گرى ناميده است; از جمله بحثهايى است كه در اين كتاب آمده است.
* آواى قرآن. محمود صلواتى. (چاپ اوّل: قم, نشر تفكر); ٣٢٤ص, وزيرى.
ترجمه اى است آهنگين از دو جزء آخر قرآن كريم. مترجم در مقدمه كتاب از اعجاز قرآن و ابعاد آن, اوج بلاغت و اعجاز بيانى قرآن كريم سخن گفته, و نمونه هايى از ترجمه هاى موزون كهن را آورده است و آنگاه ترجمه آهنگين جز٢٩ و ٣٠ قرآن است. كه در يك صفحه متن قرآن آمده است و در برابر آن ترجمه اش.
* اسباب النزول. سيد محمد باقر حجتى. (چاپ دوّم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢); ٢٩٦ص, وزيرى.
بى گمان برخى از آيات الهى ناظر به حادثه و يا حوادثى نازل شده است. شناخت زمينه ها و اسباب نزول در شناخت آيات سودمند است. امّا گفتنى است كه دريافت درست و نقل استوار در اين زمينه از يكسوى فراوان نيست و از سوى ديگر آميخته به مسائل جنبى فراوان است كه بازشناسى سره از ناسره آن بسى دشوار مى نمايد. استاد سيد محمد باقر حجتى كه از استادان برجسته علوم قرآن است, مسائل كلّى و مهم اين بحث را عالمانه و بنيادى به بحث نهاده است. مطالب كتاب كه همراه با نقد و بررسى ديدگاههاى عالمان علوم قرآنى بويژه سيوطى سامان يافته است, بگونه اى دقيق بر پايه منابع مهم شيعى استوار شده و سهم فراموش شده اين جريان مهم در علوم قرآن را بازشناسانده است, انواع آيات و سور قرآنى در پيوند با اسباب نزول, كتابهاى تدوين شده در اين موضوع, انواع اسباب نزول, پرسشهاى مردم و پاسخهاى قرآنى فوائد شناخت اسباب نزول. ملاك در اسباب نزول عموم لفظ است يا خصوص سبب. تعداد اسباب در نزول آيه و… ازجمله عناوين اين كتاب است.
* هزار موضوع هزار آيه. جواد محدثى. (چاپ اوّل: قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٨٧ص, رقعى.
هزار موضوع از قرآن كريم با هزار آيه در اين نوشته فهرست شده است مدخلها فارسى و براساس الفباءست, مثلاً خاتميت, خانه, جنگ, حسابرسى حركت خورشيد و…
در پايان كتاب تمام عناوين هزارگانه ذيل ١٠موضوع كلى تنظيم شده است اعتقادى, اخلاقى, اجتماعى ـ سياسى, فقهى, تاريخى. گروهها و طوايف حيوانات و پديده هاى طبيعت, اقتصادى, اعلام و متفرقه. فقه
* احكام روابط زن و مرد. سيد مسعود معصومى. (چاپ اوّل: قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ١٣٦ص, رقعى.
اين كتاب در چهار فصل احكام شرعى روابط بين زن و مرد و مسائل اجتماعى آندو را گزارش كرده است
در فصل اوّل احكام نگاه آمده است و در فصل دوّم احكام پوشش گزارش شده است و در فصل سوّم با عنوان (مراودات) به مسايلى همچون صحبت كردن, نامه نگارى, مجالس و ميهمانيها و… پرداخته شده است. فصل چهارم عهده دار مسائل و احكام عقد و عروسى است.
* مشرق الشمسين و اكسير السعادتين. بهاءالدين محمد بن الحسين عاملى. (چاپ اوّل: مشهد, بنياد پژوهشهاى اسلامى آستانقُدس رضوى, ١٣٧٢); ٤٨٦ص, وزيرى.
اثرى است ارجمند در تفسير آيات الأحكام. فقيه, متكلم و مفسّر بزرگ بهاءالدين عاملى معروف به (شيخ بهايى) آهنگ آن داشته اند كه آيات احكام را تفسير كنند و در تفسير و توضيح مسائل آن فقط به احاديث (صحاح) و (حسان) استناد جويند; كه در مجموع حدود ٤٠٠روايت مورد استناد قرار گرفته است
از آنچه شيخ آهنگ تدوينش را داشته فقط كتاب الطهاره به قلم آمده است. شيخ در مقدمه كتاب بحثهاى مهم و ارزشمندى را در مسائل رجالى آورده است كه حدود صد صفحه از كتاب را فراگرفته است. كتاب را فقيه محقق اسماعيل بن حسين خواجوى يكسر تعليق زده است. و محقق محترم متن و حواشى توضيحات آنرا تصحيح كرده و در پانوشتها, منابع احاديث را نشان داده است. در مقدمه اى كوتاه شرح حال مؤلف و حاشيه نگار گزارش كرده و چگونگى تصحيح و نسخه هاى معتمد را بازگفته است. فلسفه و كلام
* اصول دين در پرتو كلام معصومين. زين العابدين قربانى. (چاپ اوّل: تهران, نشر سايه, ١٣٧٣); ٣٢٠ص, وزيرى.
مؤلف در اين كتاب در ضمن پنج بخش به بحث از اصول دين در پرتو كلام معصومان (ع) پرداخته است. محور اساسى بحث ٥ روايت است كه با بهره گيرى از آيات قرآنى, روايات و استدلالها عقلانى كلامى توضيح و تفسير شده اند. در شرح حديث اوّل و دوّم از براهين اثبات وجود و اقسام توحيد سخن رفته است و در شرح حديث دوّم از عدل الهى به تفصيل بحث شده است.
شرح حديث چهارم مباحث نبوت را به خود اختصاص داده است و با شرح حديث پنجم بحثهاى امامت با تفصيل عرضه شده است. پايان بخش كتاب شرح حديث ششم و بحث معاد است. كتاب خوشخوان و سودمند است و براى جوانان مفيد.
* فرهنگ فرق اسلامى. محمد جواد شكور. (چاپ دوّم: مشهد, بنياد پژوهشهاى اسلامى, ١٣٧٢);٥٨٢ص, وزيرى.
اين كتاب براساس حروف الفبا كوشيده است تا تمام فرق اسلامى را كه بگونه اى از آنهادر منابع و متون اسلامى ياد شده است شناسايى كرده بشناساند.
كتابى است خواندنى و كارآمد و ما بهنگام نشر چاپ اوّل درباره آن توضيحاتى نوشته ايم (آينه پژوهش شماره اوّل / ٨٤).
* رساله عقايديه. سيد ابوالقاسم ديباجى. (چاپ اوّل: مؤلف, ١٣٧٢); ٢٤٠ص, وزيرى.
اين كتاب در قالب ردّ و نقد كتابى, به بحث از امامت, ولايت فقيه, زيارت, ازدواج موقت, سجده بر تربت اباعبدالله, نمازجمعه, تحريف قرآن و غلو پرداخته است. بحثهاى كتاب مختصر امّا مستند است و در مجموع اثرى است خواندنى و مفيد.
* فلسفه آفرينش انسان. زين العابدين قربانى. (چاپ اوّل: قم, نشر سايه, ١٣٧٢); ٢٢٢ص, رقعى.
حسين بن محمد مشهور به راغب اصفهانى از متكلمان, مفسّران و عالمان بزرگ قرن پنجم هجرى؟ است. گرچه وى بيشتر به پاس كتاب بلند آوازه اش (مفردات قرآن) شناخته شده است امّا آثار ديگر وى نيز سودمند, ژرف و خواندنى است. وى در كتابى با عنوان (تفصيل النشأتين و تحصيل السعادتين) در ٣٣ باب به چگونگى و راز آفرينش پرداخته و سعادت واقعى انسان در دنيا و آخرت و راههاى وصول به آن را شناسانده است. مترجم محقق كتاب افزون بر ترجمه روان متن, پانوشتهايى در توضيح و گاه نقد متن بدان افزوده اند.
* ترسيم خطوط كلى ايمان. مصطفى پاينده. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ١٩٤ص, رقعى.
پژوهشى است بر پايه آيات قرآن درباره ايمان و ابعاد آن. كتاب در شش بخش ساما ن يافته و در بخشهاى مختلف آن از, ايمان و پيوند آن به علم, عمل و اسلام, عوامل ايمان, موانع ايمان, ابعاد اعتقادى ايمان, ابعاد عملى ايمان و آثار و پاداشهاى ايمان سخن رفته است. مؤلف كتاب را در چهل درس تنظيم كرده و در پايان درسها سئوالهايى براى تحقيق افزوده است. مطالب درسها فشرده و استناد آنها به آيات و روايات قابل توجه است.
* الحكمة المتعاليه. سيد محمد كاظم مصطفوى. (چاپ اوّل: قم, مركز انتشارات دفتر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٣٨٤ص, وزيرى.
فقيه, اصولى و فيلسوف بزرگ و ژرفنگر, آية الله حاج شيخ محمد حسين اصفهانى منظومه اى ساخت با عنوان (تحفة الحكيم) مشتمل بر مباحث مهم فلسفى. اين مجموعه مورد توجه فيلسوفان قرار گرفت, مرحوم آية الله آشتيانى بر شرح آن همت ورزيدند كه جامه عمل نپوشيد اكنون جناب سيد محمد كاظم مصطفوى از مدرّسان سختكوش فلسفه, اين مجموعه ارجمند را با توجه به متون مهم فلسفى شرحى گويا و سودمندى نگاشته اند. مؤلف ابتداء شعر را مى آورد و آنگاه ذيل (المعنى) به توضيح و تبيين آن مى پردازد. اخلاق و تعليم و تربيت
* تولّى و تبرّى. عباسعلى اخترى. (چاپ اوّل); ٢٥٦ص, رقعى.
در اين كتاب به تفصيل از حبّ و بغض, خشم و كين بحث شده است. اهميت محبت و نقش آن در صف بنديها, تعديل محبت ورزيدنها در بخش اوّل كتاب آمده است بخش دوّم به محبتهاى لازم در جامعه اسلامى پرداخته و لزوم دوستيهاى مؤمنان و مسلمانان با يكديگر و بشر دوستى خداپرستان را بازگفته اند.
محبتهاى ممنوع و روابط ناروا با دشمنان اسلام در بخش سوّم آمده و در بخش چهارم از مراحل و درجات محبت و اهميت و وجوب محبّت و ولايت خاندان پيامبر (ص) بحث شده است.
علائم دوستيها راستين و جلوه هاى محبتهاى راستين و بازشناسى آنها از ادّعاهاى دروغين در بخش پنجم آمده است. بخش ششم, گروهها و چهره هايى را نشان مى دهد كه خداوند آنان را دوست مى دارد. به اميد وارد شدن در اين وادى.
* سجده دل يا قلب نمازگزار. افشان صالحى. (چاپ اوّل: قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٦٤ ص, رقعى.
نگاهى است به ابعاد معنوى و روحى نماز و تحليلى از اسرار آن نگاه نويسنده عاطفى و هوشمندانه است و در بخشهاى مختلف آن راههاى رسيدن به نمازى با حضور قلب و با توجه به حقيقت آن نشان داده شده است.
* تحقيق و بررسى پيرامون استعدادهاى زن. محمد باقر محمّدى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٧٣ ص, رقعى.
استعداد چيست؟ تفاوت استعدادها, آيا تفاوت استعدادها نقص است مؤلف با پاسخ به اين سئوالها به استعدادهاى گوناگون و زمينه هاى مختلف بروز استعداد زنان پرداخته است و استعداد ها و تواناييها زن را در تربيت فرزند و اداره زندگى شناسانده است در بخش ديگر كتاب به استعدادهاى روانى زن پرداخته است.
* العدالة الاجتماعيه. زهير الأعرجى. (چاپ اوّل: قم, مؤسسه محراب انديشه, ١٣٧٣); ١٦٢ ص, رقعى.
مؤلف در مجموعه اى با عنوان (بحوث فى علم الاجتماع الاسلامى) در پى آن است كه ابعادى از مسائل اجتماعى اسلام را بررسى و نشر دهد. اين كتاب بخش اوّل اين مجموعه است, با عنوان (العدالة الاجتماعيه).
كتاب دردو بخش كلى تدوين يافته در بخش اوّل از عدالت اجتماعى در مكاتب مختلف سخن رفته و ديدگاههاى گوناگون نظامها ماركسيستى و سرمايه دارى در اين مورد نقد شده است. در بخش دوّم از عدالت اجتماعى در اسلام سخن گفته در ضمن آن با طرح مسئله فقر و راه حلهايى اسلامى در فقر زدايى مسائل بسيارى را مانند انفاق, زكات, كفارات و… را بررسى كرده است.

* النظام التعليمى. زهير الأعرجى. (چاپ اوّل: قم, مؤسسه محراب الفكر الثقافيه, ١٣٧٣); ٧٦ص, رقعى.
در اين كتاب با نقد ديدگاههاى تعليمى برخى از مكاتب, ديدگاه تعليمى اسلامى تبيين شده و امتيازات آن بر ديگر ديدگاهها روشن شده است.
* الأنحراف الأجتماعى و أساليب العلاج. زهير الأعرجى. (چاپ اوّل: قم, مؤسسه محراب الفكر الثقافيه,١٣٧٣); ١٦٨ص, رقعى.
در اين كتاب مؤلف به تبيين و توضيح انحرافات اجتماعى پرداخته و شيوه برخورد با انحرافات را از نگاه جريانها و مكتبها گوناگون بازگفته است. مؤلف با نقد راه حلهاى مكاتب مختلف درباره تصحيح انحرافات اجتماعى ,به گزارش راه حلهاى اسلامى پرداخته و اهميت آنها را نشان داده است. تاريخ و رجال
* فردوسى و شعر او. مجتبى مينوى. (چاپ سوّم: تهران, انتشارات توس, ١٣٧٢); ٢٤٦ص, وزيرى.
اين كتاب پژوهشى است استوار در برخى از جنبه هاى زندگانى, شعر فردوسى و چگونگيها شاهنامه. پيشينه داستانهاى شاهنامه. ويژگيهاى شعر فردوسى, آفرينشهاى هنرى فردوسى در شاهنامه, اشعار مشكوك آن, نقد و ردّ انتساب مجموعه يوسف و زليخا به فردوسى داستانهاى ايران قبل و بعد از شاهنامه, ازجمله بحثهاى اين كتاب است.
* توصيف آثار تاريخى مكّه و مدينه. محيى لارى. (چاپ اوّل: قم, انتشارات انصاريان, ١٣٧٣); ١٠٠ص, وزيرى.
مؤلف از شاعران سده دهم هجرى است. او در اين مثنوى بلند از آثار تاريخى مكه و مدينه سخن گفته و به رازها و رمزهاى مناسك حج اشاره كرده است.
آقاى رسول جعفريان اين مجموعه را بر پايه دو نسخه تصحيح كرده و در مقدمه اى كوتاه از شرح حال مؤلف و چگونگى كتاب بحث كرده است. در پايان فهرست راهنما آمده است, و نيز تصاوير نقاشى شده از برخى مكانهاى ياد شده در كتاب, كه بسيار زيبا و هنرمندانه است.
* خواجه نصير طوسى. عبدالواحد وفائى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ١٢٠ص, رقعى.
در اين كتاب در ضمن ده فصل زندگانى, آثار, شاگردان و استادان خواجه نصيرالدين متكلم, فيلسوف و عالم بلند آوازه خراسانى سخن رفته است.
ايران در قرن هفتم, زادگاه و تولّد خواجه نصيرالدين طوسى, دوران تحصيل و استادان او, دوران آشوب, دوران خدمات, فرزندان خواجه نصير, اخلاق خواجه نصير, شاگردان خواجه نصير, دانش و آثار خواجه نصير, وفات خواجه عناوين فصول كتاب است.
مؤلف در لابلاى صفحات كتاب و ضمن گزارش زندگانى خواجه از حوادث و وقايع تاريخى و سياسى بسيارى مانند, جريان اسماعيليّه, حمله مغولان به ايران و… سخن گفته است. در ضمن آثار خواجه نصيرالدين طوسى (آداب المتعلمين) از آثار وى تلقى شده است. كه دستكم ترديد درباره انتساب آن به خواجه بسيار جدّى است.
* مرورى بر روابط ايران و عربستان. بهرام اخوان كاظمى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٣); ١٨٤ص, رقعى.
اين كتاب در شش فصل به توضيح و تبيين روابط ايران و عربستان پرداخته است در فصل اوّل پيشينه روابط ايران و عربستان بحث شده و در فصل دوم به روابط ايران و عربستان در بعد از انقلاب پرداخته شده است. چگونگى اين روابط پس از پذيرش قطعنامه ٥٩٨ در فصل سوّم آمده و تحليل و گزارش اين روابط پس از فروپاشى شوروى در فصل چهارم بررسى شده است. تحوّلات اخير دو كشور و منطقه خليج فارس و برخى از زمينه هاى بحرانهاى جديد در خليج فارس در فصلهاى پنجم و ششم بررسى شده است.
* فاطمه الگوى زن مسلمان. احمد صادقى اردستانى.(چاپ اوّل: قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٢٤٨ص.
مؤلف كوشيده است در ضمن نه فصل از ارزشهاى فكرى, فرهنگى, اخلاقى و رفتارى, جهات علمى و اجتماعى زندگانى حضرت زهراء (س) در پرتو منابع معتمد با گزارش و تحليل سخن گويد. اصالت خانوادگى حضرت زهرا, نامها و لقبهاى آن بزرگوار, فاطمه در كوران سختيها, الگوى فكرى و فرهنگى الگوى رفتارى براى زنان, در صحنه جامعه, احاديث و آموزشهاى فاطمه (ع) در ادامه راه, ورق آخر, عناوين بخشهاى مختلف كتاب است.
در بخش دهم كتابنامه حضرت زهرا (س) گزارش شده و در ضمن آن ٢٦٢ كتاب مستقل به زبانهاى عربى, فارسى و اردونى درباره آن حضرت معرفى شده است.
* ميرزا ابوالحسن جلوه. غلامرضا گلى زوّاره. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٢١٠ص, رقعى.
فيلسوف, حكيم و دانشور جليل القدر دوره قاجار حكيم ابوالحسن جلوه از چهره هاى تابناك سلسله فيلسوفان شيعى است كه متأسفانه چندان شناخته شده نيست. نويسنده با تلاشى در خور ستايش كوشيده است تا چهره اين مرد بزرگ را بدرستى معرفى كند. در فصل اوّل از خاندان جلوه سخن رفته و در فصل دوّم شخصيت جلوه از نگاه ديگران گزارش شده است. فصل سوّم عهده دار گزارش دوران تحصيل و تدريس جلوه است در اصفهان و تهران. و در فصل چهارم شاگردان جلوه معرفى شده اند, آثار و انديشه هاى جلوه در فصل پنجم آمده و در فصل ششم از جلوه هاى شاعرانه جلوه ياد شده است. اخلاق و رفتار جلوه و داستانهايى خواندنى از زندگانى وى در فصلهاى بعدى آمده است و در نهايت غروب ستاره حكمت جلوه است و ماده تاريخ وى.
اين كتاب يكى از بهترينهاى مجموعه (ديدار با ابرار) است.
* تاريخ آسياى مركزى در دوران اسلامى. غلامرضا ورهرام. (چاپ اوّل: مشهد, بنياد پژوهشهاى اسلامى, ١٣٧٢); ٣٤٣ص, وزيرى.
اين كتاب كوششى است در بازشناسى تاريخ اجتماعى و سياسى سرزمين پهناور آسياى مركزى. كتاب در دوازده فصل تدوين يافته است. فصل اوّل عهده دار معرفى منابع بحث است و در فصل دوّم از پهنه جغرافيايى و سياسى آسياى مركزى سخن رفته است.
چگونگى وضع فرهنگى و رويدادهاى اجتماعى مقارن ظهور اسلام در آن ديار در فصل سوّم آمده است و در فصل چهارم ويژگيهاى تاريخى اقوام ترك دوره اسلامى و پيش از آن را بحث كرده است. نخستين تركان مسلمان, فرمانروايى اقوام مختلف در آن سامان ,دولت قدرتمند سامانى, سلسله هاى ديگر, سرگذشت سلجوقيان و خوارزمشاهيان پيدايش مغولان و پى آمدهاى حملات آنان و تأثير اسلام بر مغولها و روند تأثيرات آنان بر سرزمينهاى اين منطقه و بالأخره سرانجام حكومتهاى محلّى در آن منطقه در فصلهاى بعدى كتاب بحث شده است.
* بينش تاريخى نهج البلاغه. يعقوب جعفرى. (چاپ اوّل: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢); ١٦٣ص, وزيرى.
مؤلف در اين كتاب كوشيده است در ضمن چهار فصل بينش تاريخى نهج البلاغه را بنماياند. در بخش اوّل و در ذيل عنوان (كلياتى از تاريخ) از طرح مسائل تاريخى در نهج البلاغه بحث كرده و نمونه هايى از مسائل تاريخى را گزارش كرده است. پيشگويى هاى تاريخ در بخش ديگرى از اين فصل آمده است. عوامل زمينه ساز در ساختارهاى تاريخى, كارهاى خدا در تاريخ عناوين بعدى فصلهاست. بخش واپسين كتاب به انگيزه هاى تحوّلات تاريخى پرداخته است كه بحثى است سودمند و خواندنى.
* بوسنى و هرزگوين در تاريخ. عبدالله نظر زاده. (چاپ اوّل: قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٣١٤ص, وزيرى.
بوسنى و هرزگوين درخششى است در تاريكى و نقطه سپيدى است در تاريكزار اروپا. و اين مهمترين عاملى است كه شب پرستان و سپيدى ستيزان وجود آنرا برنتابند و با تمام توان به خاك و خون كشند. شناخت و شناسايى اين سرزمين از اهميتى ويژه برخوردار است. واحد مطالعات سياسى, دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم در اين مجموعه كوشيده است تا گامى شايسته در شناسايى اين سرزمين بردارد.
در فصول مختلف آن از بوسنى و هرزگوين در دوران باستان, سابقه تشكيل دولت در آن سرزمين, ورود عثمانيها به بوسنى و هرزگوين, حوادثى كه در دوره حاكميت آنان اتفاق افتاد, تشكيل كشور يوگسلاوى, فروپاشى آن, جنگ صربستان عليه بوسنى و هرزگوين, اقدامات جامعه اروپا, سازمان ملل و كشورهاى اسلامى, سخن رفته است.
كتاب بر روى هم اثرى است خواندنى و مشتمل بر آگاهيهاى سودمند در شناخت بوسنى و هرزگوين.
* سيد عبدالحسين لارى. سيد على رضا سيد كبارى. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ١٥٠ + تصوير, رقعى.
در اين كتاب ضمن بيست فصل به حيات علمى, سياسى, فكرى و فقهى آية الله سيد عبدالحسين لارى پرداخته و از آرمانهاى سياسى وى سخن گفته و از تلاشهاى ارجمند آن بزرگوار در پى نهادن حكومت اسلامى بحث كرده است.
به مناسبت تحصيل و حضور آن بزرگوار در نجف از آن ديار نيز سخن رفته است چگونگى تحصيل, استادان, ورود در صحنه مبارزه عليه استعمار همراه با رزم آوران, طرح مشروطه مشروعه و آثار و مآثر آن بزرگوار نيز مطالبى است كه در صفحات اين مجموعه آمده است.
* اصحاب الأجماع. ابراهيم مشكينى. (چاپ اوّل: قم,مؤسسه الأمام الحسين (ع), ١٤١٣); ٢٩٥ص, وزيرى.
اصحاب اجماع, تعداد و چگونگى نقش آنها در تصحيح اسناد از مسائل مهم رجالى است. اين كتاب تعداد اصحاب اجماع در ديدگاههاى مختلف را بيان كرده و پس از آن به شرح حال سى تن از رجال بزرگ شيعه پرداخته است.
* محدث قمى حديث اخلاص. خليل عبدالله زاده. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); رقعى.
محدث موثق, مورخ معتمد, عالم بزرگور. حاج شيخ عباس قمى يكى از عالمان و محدثان سختكوش و پركار قرن چهاردهم هجرى است. اين كتاب نگاهى است گذرا به زندگانى, آثار و انديشه آن مرد بزرگ. در ضمن شرح اين عالم پرهيزگار به مناسبت از چگونگيهاى حوزه هاى علوم اسلامى در آن روزگار, از حوزه قم و نجف نيز سخن رفته است.
* بيت الأحزان. شيخ عباس قمى. (چاپ اوّل: تهران, مؤسسه نبأ, ١٤١٤); ٢٨٣ص, رقعى.
(بيت الأحزان) از جمله آثار ارجمند تاريخى مورّخ معتمد و محدث موفق حضرت شيخ عباس قمى است. در اين كتاب آن بزرگوار به تفصيل زندگانى حضرت زهراء و فضايل آن بانوى اكرم را گزارش كرده است. كتاب را بگونه اى مى شود تاريخ حوادث پس از پيامبر (ص) نيز دانست كه اخبار سقيفه در ضمن آن به تفصيل آمده است. محقق محترم كتاب را براساس نسخه مؤلف كه با توضيحات همراه بوده است تحقيق كرده است و در پانوشتها مراجع آيات و احاديث و اخبار را نشان داده برخى از واژه هاى دشوارياب را توضيح داده است.
*شيخ محمد خيابانى. مصطفى قلى زاده. (چاپ اوّل: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ١٨٤ص, رقعى.
در اين كتاب مؤلف در ضمن ده فصل زندگانى سياسى, فرهنگى, علمى و جهادى, حماسه آفرين بزرگ و پرچمدار سترگ آزادى و شرف حضرت شيخ محمد خيابانى را گزارش كرده است. تحوّلات سياسى در ايران و آذربايجان در آنروزگار نيز به مناسبت بازگو شده است و نيز, پابه پاى سرگذشت و مبارزات خيابانى, از مبارزه ها سختكوشى ها و نستوهى هاى ملت مسلمان ايران و مردم غيرتمند و آزاده آذربايجان بحث شده است خيانت برخى از حاكمان و دولت مردان به آرمانهاى والاى مردم و برخى چهره هاى مزدور نيز شناسانده شده است. ادبيّات
* شرحى روان بر كتاب سيوطى ج٢. نقى منفرد. (چاپ اوّل: قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٢٧٩ص, وزيرى.
شرحى است گسترده و گويا بر كتاب معروف جلال الدين سيوطى (البهجة المرضيّه فى شرح الألفيّه) مشهور به (سيوطى) اين جلد از فاعل و مفعول به, نايب از فاعل, لازم و متعدّى تنازع در عمل, مبحث مفاعيل, استثناء, تمييز بحث كرده و با مبحث حروف جر پايان يافته است.
* ديوان محمد شيرين مغربى. تصحيح: لئونارد لوئيزان. (چاپ اوّل: تهران, انتشارات مؤسسه مطالعات اسلامى, ١٣٧٢); ٢٥ + ٥٠٠ص, رحلى.
محمد شيرين مغربى از عالمان, اديبان و عارفان قرن دهم هجرى و از پيروان مكتب عرفانى ابن عربى است و از اين روى متخلص به (مغربى) (مقدمه / ١٠).
تحقيق اين ديوان بر پايه سه نسخه خطى و نسخه چاپى نشر يافته بر پايه ٥ نسخه خطى مقابله و تصحيح شده است. پس از پايان غزلهاى, چگونگى تفاوت نسخه ها ياد شده و در پايان فهرست اصطلاحات دقيق و كارآمدى تنظيم و چاپ شده است كتاب مقدمه اى دارد سودمند درباره ديوان, شرح حال مغربى, چگونگى نسخه ها و كيفيت تصحيح كتاب.
* هنر در قلمرو مكتب. جواد محدّثى. (چاپ اوّل: قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢); ٣٧٥ص, رقعى.
هنر سلاحى است برنده, و تأثير گذار; و در رساندن پيام و تعميق و تعميم آن كارآمد, نويسنده كتاب كه از محققان, سرايندگان و هنرمندان هوشمند حوزوى است و از چند و چونى هنر كاملاً آگاه در اين نوشتار كوشيده است از يكسوى جايگاه هنر را از منظر مكتب بنماياند و از سوى ديگر نمادها و نمودهاى هنر را در جامعه اسلامى نشان دهد و بالأخره نقش آن را در ابلاغ پيام بشناساند.
كتاب در دوازده فصل تدوين يافته است. هنر و زيبايى, هنر و بيان, هنر و نگاه و ديد, هنر و انسان, هنر و عقيده, روح هنر مكتبى, قلم و شعر, سرود, نمايش, بيان غيرمستقيم, داستان و هنر اسلامى, معمار اسلامى عناوين فصول كتاب است در پايان كتابشناسى هنر آمده است به دو زبان فارسى و عربى.
* زنگى نامه: شش رساله و مقاله و مناظره. محمد بن محمود بن محمّد زنگى. كوشش ايرج افشار. (تهران, نشرتوس, ١٣٧٢); ٢٥٤ص, وزيرى.
شامل شش رساله چاپ نشده از رشحات كلك اديبانه محمد زنگى بخارى است كه در قرن هفتم و هشتم مى زيست. عناوين هريك از رساله ها چنين است: حكايت بيدلان يا داستان پادشاهزاده شهر حماة, مناظره گل وصل, مناظره مويزاب و فقاع عجميان, ذيل مقالات حميدى, مناظره چشم و دل, نزهة العاشقين,
پايان بخش كتاب, فهرست آيات و روايات و اشعار و امثال و نامهاى تاريخى و جغرافيايى و اساطيرى است. در مقدمه كتاب نيز هريك از رساله ها معرفى شده است. اقتصاد
* بررسى تطبيقى آزاد سازى تجارت. عليرضا شكيبايى ـ پروانه كمالى. (چاپ اوّل: تهران, مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى, ١٣٧٢); ١٤٧ص, وزيرى.
اين كتاب به بررسى ماهيت آزاد سازى, ضرورت و نتايج آن در اقتصاد ايران پرداخته, و كوشيده است تا با بررسى ساختار اقتصاد ايران, تجربه آزاد سازى اقتصادى چهار كشور: كره جنوبى, تركيه, آرژانتين و يونان را بحث كرده و نتايج بدست آمده را عرضه كند.
* نگاهى جامعه شناسانه به اعتبارات روستايى در ايران. مهدى طالب. (چاپ اوّل: تهران, معاونت ترويج و مشاركت مردمى وزارت جهاد سازندگى, ١٣٧٢); ٤١٤ص, وزيرى.
مطالعه اى است دقيق و جامع درباره اعتبار و مبادله در جامعه روستايى.
اين كتاب در سه بخش تدوين يافته است. در بخش اوّل از نظام اعتبار و مبادله در جامعه روستايى تا اصلاحات ارضى سخن رفته است و در بخش دوّم از اصلاحات ارضى تا انقلاب اسلامى, و در بخش سوّم از بعد انقلاب اسلامى.
نظام بهره بردارى ارباب رعيتى, عوامل توليد, رابطه شهر و روستا, چگونگى وامها, شركتهاى تعاونى, صندوقهاى تعاونى روستايى, اصلاحات ارضى, نتايج سياسى, اقتصادى و اجتماعى آن, چگونگى مبادلات روستايى, بانك كشاورزى و چگونگى معاونت آن به كشاورزان قبل از انقلاب اسلامى و پس ازآن و در دوره عمليات بانكى بدون ربا, چگونگى رفتار مالكان, رباخوران و نزولخوران مردم در جامعه روستايى, از جمله بحثهايى است كه در اين تحليل بررسى شده است.